Echtscheiding

Mr. Peter-Jan De Meulenaere· · ·

Echtscheidingstool, bemiddelaar of advocaat: drie routes om online en minnelijk te scheiden, met stappen en kosten

Wie het eens is over de scheiding, heeft drie routes: zelf een overeenkomst opstellen met een online tool, samen met een erkend bemiddelaar tot een akkoord komen, of een advocaat de overeenkomst laten nakijken en neerleggen. Kiest u voor een echtscheiding door onderlinge toestemming, dan eindigt elke route bij de familierechtbank, met dezelfde wettelijke vereisten (art. 1287 en 1288 Ger.W.) en een gezamenlijk verzoekschrift (art. 1288bis Ger.W.). Het verschil zit in wie de afspraken mee vormgeeft, wie neerlegt en wat u daarvoor betaalt.

Laatst juridisch nagekeken: oktober 2026.

In het kort

• Kiest u voor een echtscheiding door onderlinge toestemming, dan leiden de drie routes tot dezelfde procedure. De familierechtbank toetst bij de uitspraak enkel of de wettelijke voorwaarden vervuld zijn (art. 1298 Ger.W.), ongeacht wie de overeenkomst opstelde.
• Een online tool past wanneer u het over alles eens bent en zelf wilt nalezen en neerleggen. Het verzoekschrift mag door beide echtgenoten zelf worden ondertekend (art. 1288bis, § 1 Ger.W.).
• Een erkend bemiddelaar helpt wanneer u het nog niet over alles eens bent. Zijn ereloon spreekt u met hem af.
• Bij de advocaatroute neemt een advocaat de overeenkomst na, maakt het verzoekschrift op, legt het neer en volgt op tot het vonnis.
• In elke route betaalt u dezelfde wettelijke kosten: € 165 rolrecht en € 26 bijdrage aan het fonds voor juridische tweedelijnsbijstand.

Wat hebben de drie routes gemeen?

Welke route u ook kiest, de wet vraagt hetzelfde eindresultaat. U regelt vooraf uw wederzijdse rechten waarover u vrij een vergelijk kunt treffen, zoals de verdeling van uw goederen (art. 1287 Ger.W.). En u legt schriftelijk vast wat er, zowel tijdens de procedure als na de echtscheiding, gebeurt met het gezag over en het persoonlijk contact met de minderjarige kinderen en met een eventuele uitkering tussen u beiden, en welke bijdrage elk van u levert in het onderhoud van de kinderen (art. 1288 Ger.W.). Gaat de overeenkomst over een minderjarig kind, dan geeft ze ook aan hoe rekening is gehouden met het belang van dat kind.

Daarna dient u samen een verzoekschrift in bij de rechtbank van eerste aanleg. Het origineel wordt ondertekend door beide echtgenoten of door ten minste een advocaat of notaris (art. 1288bis, § 1 Ger.W.). Wordt de persoonlijke verschijning niet bevolen, dan verloopt de procedure schriftelijk (art. 1289, § 1 Ger.W.). Wat er van vraag tot vraag in de overeenkomst moet staan, leggen we uit in ons artikel over rechtbankklare EOT-documenten in vijf fasen. Hier gaat het om de keuze van de weg ernaartoe.

Klaar om uw echtscheiding te starten?

Wij begeleiden u stap voor stap door het volledige proces — snel, betaalbaar en zonder conflict.

Route 1: zelf scheiden met een online echtscheidingstool

Voor wie?

Voor koppels die het over alle punten eens zijn en die zelf hun afspraken willen uitschrijven, nalezen en neerleggen. U hoeft geen advocaat in te schakelen: het verzoekschrift mag door u beiden worden ondertekend.

Welke stappen doorloopt u?

De gratis EOT-tool van echtscheidingshulp.be is een wizard van acht stappen: uw gegevens, het huwelijk, de kinderen, het vermogen, schulden en belastingen, een eventuele onderhoudsuitkering en de erfrechten, de rechtbank met uw keuze tussen een gratis ontwerp om na te lezen of bekrachtiging via het kantoor, en tot slot uw contactgegevens. Welke wettelijke vereiste elke stap invult, leest u in het artikel over rechtbankklare EOT-documenten dat we hierboven noemden.

Hoe u de tool praktisch invult, staat in onze handleiding voor de gratis EOT-tool. De methode achter de vragen vindt u op de pagina hoe de EOT-tool werkt.

Na de tool neemt u de volgende stappen zelf: het ontwerp nalezen en waar nodig aanpassen, samen ondertekenen, en het verzoekschrift met de bijlagen ter griffie neerleggen.

Wat kost het?

• Het ontwerp om na te lezen: gratis.
• De wettelijke kosten bij de rechtbank: € 165 rolrecht en € 26 bijdrage aan het fonds voor juridische tweedelijnsbijstand, samen € 191. Het rolrecht betaalt u niet vooraf, maar na het vonnis op basis van een betalingsbericht van de FOD Financiën. Alle details staan in ons artikel over griffierechten bij een EOT.

Waar moet u op letten?

Het gratis ontwerp is een document dat de tool opmaakt op basis van uw antwoorden. Het wordt niet door een advocaat nagekeken en is geen advies op maat. U draagt zelf de verantwoordelijkheid dat het volledig en juist is, en dat de rechtbank de vereiste stukken krijgt. Wilt u een online dienst eerst toetsen aan het Belgische recht, gebruik dan onze negen toetsvragen voor online juridische documenten.

Route 2: scheiden met een erkend bemiddelaar

Voor wie?

Voor koppels die wel samen willen scheiden, maar het nog niet over alles eens zijn. Een bemiddelaar beslist niets in uw plaats. Hij helpt u om zelf tot een akkoord te komen. Hoe bemiddeling bij een scheiding werkt, leest u op onze pagina over bemiddeling.

Welke stappen doorloopt u?

1. Een erkend bemiddelaar kiezen. Zodra een familiezaak bij de rechtbank wordt ingeleid, informeert de griffier de partijen over bemiddeling, verzoening en andere minnelijke oplossingen. Daarbij hoort ook de lijst van de erkende familiebemiddelaars in het arrondissement (art. 1253ter/1, § 1 Ger.W.). U hoeft niet te wachten tot er een procedure loopt: u kunt ook vooraf zelf een erkend bemiddelaar contacteren. Waarom erkenning belangrijk is, staat op onze pagina over de erkend bemiddelaar.
2. De gesprekken. Samen met de bemiddelaar werkt u de punten af die bij een EOT geregeld moeten zijn.
3. Het akkoord. Wat u bereikt, wordt schriftelijk vastgelegd.
4. Naar de rechtbank. Wilt u scheiden met onderlinge toestemming, dan wordt het akkoord de overeenkomst die u bij het gezamenlijke verzoekschrift voegt. Let op: art. 1288bis, § 1 Ger.W. laat het verzoekschrift ondertekenen door beide echtgenoten of door ten minste een advocaat of notaris; een bemiddelaar staat niet in die lijst. Zonder advocaat of notaris tekent u het verzoekschrift dus zelf, samen.

Loopt er al een procedure, bijvoorbeeld omdat een van u eenzijdig de echtscheiding vorderde, dan kan de rechter in elke stand van het geding een gerechtelijke bemiddeling bevelen. Dat kan onder meer op gezamenlijk verzoek of met instemming van de partijen. Verzetten alle partijen zich, dan kan de rechter geen bemiddeling bevelen. De rechter legt de duur van de opdracht vast, zonder dat die zes maanden mag overschrijden (art. 1734 Ger.W.).

Gaat het enkel om afspraken over de kinderen, bijvoorbeeld bij ouders die niet gehuwd zijn, dan geldt een eigen regel. Partijen kunnen op ieder ogenblik vragen dat de rechtbank hun overeenkomsten over het verblijf, het gezag, het persoonlijk contact en het onderhoud homologeert. De rechtbank kan dat weigeren als ze kennelijk strijdig zijn met het belang van de kinderen (art. 1253ter/3, § 3 Ger.W.). Is het akkoord over alle vorderingen opgesteld door een advocaat, een notaris of een erkend bemiddelaar, dan is de persoonlijke verschijning in principe niet vereist (art. 1253ter/2 Ger.W.). Meer daarover op onze pagina over homologatie van een bemiddelingsakkoord.

Wat kost het?

• Het ereloon van de bemiddelaar spreekt u af met de bemiddelaar zelf, vóór de eerste gesprekken. Vraag uitdrukkelijk hoe hij aanrekent en wat in zijn prijs zit. We vermelden hier bewust geen bedragen. Op onze pagina over de kosten van bemiddeling leest u waar u op let.
• Heeft u onvoldoende bestaansmiddelen, vraag dan bij het bureau voor juridische bijstand of u in aanmerking komt voor kosteloze juridische bijstand.
• Komt het tot een EOT, dan betaalt u ook hier de wettelijke kosten van € 165 en € 26.
• Laat u het verzoekschrift opmaken en neerleggen door een advocaat, dan komt diens ereloon erbij.

Voor- en nadelen van bemiddeling tegenover een procedure bespreken we in ons artikel over scheidingsbemiddeling: kosten en voordelen.

Waar moet u op letten?

Bemiddeling vraagt dat u allebei vrij kunt praten. Zijn er ernstige aanwijzingen van geweld, bedreigingen of andere druk, dan mag de rechter geen bemiddeling bevelen zonder zich ervan te vergewissen dat de andere partij daar vrij in toestemt. Daartoe vraagt hij haar mondelinge toestemming, in afwezigheid van de eerste (art. 1734, § 1, derde lid Ger.W.). Ook buiten een procedure is dat een goede toets: voelt een van u druk, dan is bemiddeling niet de aangewezen weg.

Route 3: met een advocaat via het bekrachtigingstraject

Voor wie?

Voor koppels die het eens zijn, maar zekerheid willen dat hun overeenkomst juridisch klopt, en die het neerleggen en de opvolging niet zelf willen doen. Het is ook een logische keuze voor wie een woning of andere onroerende goederen verdeelt, of minderjarige kinderen heeft.

Welke stappen doorloopt u?

1. U vult de EOT-tool in en kiest in stap 7 voor bekrachtiging via het kantoor.
2. Een advocaat neemt de overeenkomst na.
3. De advocaat maakt het verzoekschrift op.
4. De advocaat legt het neer bij de rechtbank.
5. De advocaat volgt de procedure op tot het vonnis.

Beveelt de familierechtbank toch uw persoonlijke verschijning, dan verschijnt u samen binnen een maand vanaf de neerlegging (art. 1289, § 2 Ger.W.). Wat u dan te wachten staat, leest u in ons artikel over persoonlijk verschijnen bij een EOT.

Wat kost het?

De prijzen van het bekrachtigingstraject op echtscheidingshulp.be:

• basis: € 599 excl. btw (€ 724,79 incl. 21 % btw);
• module onroerend goed: + € 100 excl. btw (€ 121 incl.);
• module kinderen (minderjarige kinderen of behoeftige meerderjarige kinderen): + € 100 excl. btw (€ 121 incl.).

Het rolrecht van € 165 en de bijdrage van € 26 zijn wettelijke kosten en zitten niet in die prijs. Deze prijzen gelden op 20 oktober 2026; de actuele prijzen staan in de webshop. Meer over onze vaste prijs voor een EOT leest u op onze pagina over de kosten van een EOT.

Werkt u met een andere advocaat, dan spreekt u het ereloon met hem af. De wet vraagt dat advocaten hun ereloon begroten met de bescheidenheid die van hun functie verwacht wordt (art. 446ter Ger.W.).

Rekenvoorbeeld: Inge en Wim uit Lokeren

Inge en Wim, een fictief koppel uit Lokeren, hebben een minderjarige dochter en een appartement. Ze zijn het over alles eens.

• Route 1, zelf met de tool. Het ontwerp is gratis. Ze leggen zelf neer en betalen de wettelijke gerechtskosten: € 165 + € 26 = € 191.
• Route 2, met een bemiddelaar. Het ereloon spreken ze af met de bemiddelaar. Daarbovenop komen de wettelijke kosten van € 191 als ze het akkoord als EOT laten bekrachtigen.
• Route 3, bekrachtiging via het kantoor. Basis € 724,79 + module onroerend goed € 121 + module kinderen € 121 = € 966,79 incl. btw. Met de wettelijke kosten komt dat op € 966,79 + € 191 = € 1.157,79.

Voor het appartement komen in elke route doorgaans de kosten van de notaris en eventueel verdeelrecht erbij; die staan hierboven niet in. Hadden Inge en Wim geen kinderen en geen onroerend goed, dan kwam route 3 op € 724,79 + € 191 = € 915,79.

Welke route kiest u? Een beslisboom

Overloop de vragen in volgorde en stop bij het eerste antwoord dat op u past.

1. Is een van u onder druk gezet, of is er sprake van geweld of bedreigingen? Kies dan niet voor een tool of bemiddeling op eigen houtje. Neem eerst contact op met een advocaat.
2. Bent u het nog niet over alles eens, maar wilt u wel samen verder? Kies dan voor een erkend bemiddelaar (route 2). Loopt er al een procedure, vraag de rechter dan om een gerechtelijke bemiddeling, of bekijk de kamer voor minnelijke schikking.
3. Bent u het over alles eens, en heeft u geen minderjarige kinderen en geen onroerend goed? Dan kan de online tool volstaan (route 1), op voorwaarde dat u zelf de tijd neemt om alles na te lezen en neer te leggen.
4. Bent u het over alles eens, maar heeft u minderjarige kinderen of een woning, of wilt u niet zelf neerleggen? Kies dan voor het bekrachtigingstraject (route 3), of laat minstens uw ontwerp juridisch nakijken.
5. Heeft een van u een vennootschap, goederen in het buitenland of een verschillende nationaliteit? Plan dan eerst een gesprek met een advocaat, welke route u daarna ook kiest.
6. Heeft u onvoldoende bestaansmiddelen? Vraag dan bij het bureau voor juridische bijstand of u gedeeltelijk of volledig kosteloze bijstand van een advocaat kunt krijgen (art. 508/13 Ger.W.). Daarnaast kunt u geheel of gedeeltelijk vrijgesteld worden van de gerechtskosten (art. 664 Ger.W.).

U kunt de routes ook combineren. Wie met een bemiddelaar tot een akkoord komt, kan dat akkoord daarna in de EOT-tool zetten en kiezen voor bekrachtiging via het kantoor.

Wat als het toch niet lukt?

Een poging tot minnelijke schikking kan, behoudens de wettelijke gevallen, niet verplicht worden gesteld (art. 731 Ger.W.). Wie geen akkoord bereikt, kan nog altijd een echtscheiding op grond van onherstelbare ontwrichting vorderen. Ook dan blijft de deur naar een akkoord open: de rechter brengt de partijen op de hoogte van verzoening, bemiddeling en andere minnelijke oplossingen, en kan de zaak doorverwijzen naar de kamer voor minnelijke schikking (art. 1255, § 6 Ger.W.).

Wetsartikelen in dit artikel

• art. 446ter Ger.W.: ereloon van de advocaat, te begroten met bescheidenheid.
• art. 508/13 Ger.W.: gedeeltelijk of volledig kosteloze juridische tweedelijnsbijstand.
• art. 664 Ger.W.: rechtsbijstand, ontslag van gerechtskosten.
• art. 731 Ger.W.: verzoening als opdracht van de rechter; minnelijke schikking niet verplicht, behoudens wettelijke gevallen.
• art. 1253ter/1 Ger.W.: de griffier informeert over bemiddeling en bezorgt de lijst van erkende familiebemiddelaars.
• art. 1253ter/2 Ger.W.: in principe geen persoonlijke verschijning bij een akkoord opgesteld door een advocaat, notaris of erkend bemiddelaar.
• art. 1253ter/3, § 3 Ger.W.: homologatie van akkoorden over verblijf, gezag, persoonlijk contact en onderhoud.
• art. 1255, § 6 Ger.W.: informatie over bemiddeling en doorverwijzing naar de kamer voor minnelijke schikking bij een echtscheiding op grond van onherstelbare ontwrichting.
• art. 1287 Ger.W.: vooraf regelen van de wederzijdse rechten.
• art. 1288 Ger.W.: verplichte afspraken over kinderen en onderhoudsuitkering.
• art. 1288bis Ger.W.: gezamenlijk verzoekschrift en wie het ondertekent.
• art. 1289 Ger.W.: schriftelijke procedure en persoonlijke verschijning.
• art. 1298 Ger.W.: toetsing door de familierechtbank en homologatie.
• art. 1734 Ger.W.: gerechtelijke bemiddeling, maximale duur en bescherming bij geweld of druk.

Hulp nodig?

Start met de gratis EOT-tool en lees uw ontwerp rustig na. Wilt u dat een advocaat de overeenkomst nakijkt, het verzoekschrift opmaakt, neerlegt en opvolgt tot het vonnis, kies dan voor bekrachtiging via het kantoor. Twijfelt u welke route bij u past, plan een gesprek of bel +32 50 67 32 06.

Gerelateerde onderwerpen:

Lees ook deze artikelen