Juridisch

Mr. Peter-Jan De Meulenaere· · ·

Moet u persoonlijk verschijnen bij de familierechtbank voor een EOT?

In principe niet. Sinds 1 september 2018 verloopt een echtscheiding door onderlinge toestemming (EOT) schriftelijk wanneer de rechtbank geen persoonlijke verschijning beveelt (art. 1289, § 1 Ger.W.). De familierechtbank kan die verschijning wel altijd bevelen: op vraag van de procureur des Konings, op vraag van een van u beiden, of op eigen initiatief (art. 1289, § 2 Ger.W.). Dan verschijnt u samen en in persoon, binnen een maand na de neerlegging van het verzoekschrift.

Laatst juridisch nagekeken: oktober 2026.

In het kort

• De EOT is sinds 1 september 2018 in principe een schriftelijke procedure: geen zitting, geen pleidooi (art. 1289, § 1 Ger.W.).
• De familierechtbank kan de persoonlijke verschijning altijd bevelen. De wet geeft geen limitatieve lijst van redenen (art. 1289, § 2 Ger.W.).
• Wordt u opgeroepen, dan verschijnt u gezamenlijk en persoonlijk. Een advocaat of notaris mag u enkel vertegenwoordigen in uitzonderlijke omstandigheden en met machtiging van de rechtbank.
• Daagt u niet op, dan gaat de zaak naar de algemene rol (art. 1289, § 3 Ger.W.).
• In betwiste familiezaken over kinderen is persoonlijke verschijning wél de regel (art. 1253ter/2 Ger.W.). Dat is een wezenlijk verschil met de EOT.
• Een volledige, duidelijke overeenkomst is een goede voorbereiding: ze geeft de rechtbank minder reden om u op te roepen.

Wat zegt de wet sinds 1 september 2018?

De huidige regeling komt uit de wet van 25 mei 2018 en geldt sinds 1 september 2018. Art. 1289, § 1 Ger.W. bepaalt: wordt de persoonlijke verschijning niet bevolen, dan verloopt de procedure schriftelijk. De schriftelijke behandeling is dus de standaard, de verschijning de uitzondering.

Die uitzondering staat in art. 1289, § 2 Ger.W. De familierechtbank kan "steeds" de persoonlijke verschijning van de echtgenoten bevelen. Het initiatief kan van drie kanten komen:

• de procureur des Konings, aan wie het dossier wordt meegedeeld met het oog op advies;
• een van de echtgenoten (of beiden);
• de rechtbank zelf, ambtshalve.

Het woord "steeds" is belangrijk. De rechtbank hoeft geen bijzondere reden in te roepen die in de wet is opgesomd. Ze beslist zelf of een gesprek met u beiden nodig is.

Het verschil met de gewone regel in het procesrecht is opvallend. Art. 728, § 1 Ger.W. bepaalt dat partijen voor de rechtbank verschijnen in persoon of bij advocaat. Bij een EOT met een bevolen verschijning volstaat een advocaat in principe niet: u moet er allebei zelf zijn. Omgekeerd verschijnt u zonder bevel helemaal niet, ook niet via een advocaat. De rechtbank beslist op basis van het dossier.

Wilt u eerst het volledige verloop van een EOT van begin tot einde zien, lees dan onze pagina over de procedure van een echtscheiding door onderlinge toestemming. Hier gaan we dieper in op één vraag: wanneer moet u toch naar de rechtbank, en wat gebeurt er dan?

Persoonlijk advies nodig?

Onze experts staan klaar om u te helpen met uw situatie. Neem vrijblijvend contact op.

Wie kan de persoonlijke verschijning vragen, en waarom?

De procureur des Konings

De griffier deelt het dossier mee aan de procureur des Konings met het oog op diens schriftelijke conclusie (art. 1296 Ger.W.). Brengt de procureur advies uit, dan gaat hij na of aan de wettelijke voorwaarden naar vorm en inhoud is voldaan (art. 1297 Ger.W.). Hij kan ook meedelen dat hij geen advies verleent (art. 1289, § 4 Ger.W.). Stelt de procureur vragen bij de afspraken, bijvoorbeeld over de kinderen, dan kan hij de rechtbank vragen u op te roepen.

Een van de echtgenoten

Ook u of uw partner kan vragen om persoonlijk gehoord te worden. Dat is niet zo vreemd als het klinkt. Sommige mensen willen hun beslissing liever mondeling bevestigen voor een rechter. Anderen hebben vragen over de gevolgen van hun afspraken en willen die rechtstreeks stellen. Een verschijning is dan een kans om alles uitgelegd te krijgen voor het vonnis valt.

De rechtbank zelf

Een oproeping kan ook van de rechtbank zelf komen. De familierechter leest het verzoekschrift, de overeenkomsten en de bijlagen. Is iets onduidelijk, dan kan de rechter u oproepen in plaats van alleen schriftelijk te werken.

Wanneer kan de rechtbank u oproepen?

De wet geeft geen lijst van gevallen waarin de rechtbank de verschijning moet of mag bevelen. Art. 1289, § 2 Ger.W. laat dat volledig aan de rechtbank over. Wat volgt zijn dus voorbeelden van situaties waarin een oproeping kan volgen. Het is geen opsomming van vaste regels, en ook in die gevallen kan de rechtbank perfect schriftelijk verder werken.

Onvolledige of onduidelijke afspraken over de kinderen

Hebt u minderjarige kinderen, dan moet uw overeenkomst afspraken bevatten over het gezag over de persoon en het beheer van de goederen van de kinderen, het persoonlijk contact en de bijdrage van elk van u in hun levensonderhoud, opvoeding en passende opleiding (art. 1288, 2° en 3° Ger.W.). De afspraken over het gezag en het persoonlijk contact moeten gelden tijdens de procedure én na de echtscheiding.

Een rechter die leest dat de kinderen "in onderling overleg" bij de ene of de andere ouder verblijven, zonder concreet schema, kan zich afvragen wat er gebeurt als u het later oneens bent. Hetzelfde geldt voor een kinderbijdrage zonder duidelijke betaaldatum of indexering, of voor buitengewone kosten zonder verdeelsleutel. In zo'n geval kan de rechter u oproepen om de afspraken te bespreken.

De vermelding van het belang van het kind ontbreekt

Sinds 8 april 2024 moet een EOT-overeenkomst die betrekking heeft op een minderjarig kind aangeven op welke wijze rekening is gehouden met het belang van het kind (art. 1288, tweede lid Ger.W.). Het is geen vrijblijvende formule. De wet koppelt er uitdrukkelijk gevolgen aan: wanneer echtgenoten tijdens de procedure een voorstel tot wijziging indienen, kan de rechter hen oproepen als die vermelding ontbreekt (art. 1293 Ger.W.).

Ontbreekt de vermelding in de oorspronkelijke overeenkomst, dan heeft de rechtbank alleszins reden om vragen te stellen. Een oproeping is dan een mogelijke reactie.

Vragen over de vrije toestemming

Een EOT steunt volledig op het akkoord van beide echtgenoten. Rijzen er vragen of een van u beiden echt vrij heeft ingestemd, dan kan de rechtbank u willen zien. Bij een verschijning geeft u immers allebei persoonlijk uw wil te kennen (art. 1289, § 2 Ger.W.). De rechter hoort dan rechtstreeks van u dat u de echtscheiding wilt en achter de afspraken staat.

Wijzigingen tijdens de procedure

Een geval dat de wet wel uitdrukkelijk regelt, is de wijziging van uw overeenkomsten tijdens de procedure. Binnen een maand na de indiening van het verzoekschrift, en vóór een eventuele verschijning, kunt u samen een voorstel tot wijziging voorleggen. Dat kan alleen bij nieuwe en onvoorzienbare omstandigheden die uw toestand, die van een van u of die van de kinderen ingrijpend wijzigen (art. 1293 Ger.W.). De rechter kan u daarna oproepen als de voorgestelde wijzigingen over de kinderen strijdig lijken met hun belang, of als de vermelding van art. 1288, tweede lid ontbreekt. Meer daarover leest u op onze pagina over het wijzigen van een EOT-overeenkomst.

Ontbrekende stukken leiden niet automatisch tot een oproeping

Niet elk probleem leidt tot een verschijning. Ontbreekt er informatie in uw dossier, dan nodigt de rechter u uit om die aan te vullen (art. 1288bis, § 3 Ger.W.). Een ontbrekend uittreksel of bewijs van nationaliteit hoeft dus niet tot een verschijning te leiden.

Wat gebeurt er als u wel moet verschijnen?

Binnen een maand na de neerlegging

Beveelt de rechtbank de persoonlijke verschijning, dan verschijnen de echtgenoten binnen een maand vanaf de neerlegging van het verzoekschrift (art. 1289, § 2 Ger.W.). De wet voorziet dus een korte termijn: hou er rekening mee dat u op korte tijd vrij moet zijn.

Samen en in persoon

U verschijnt gezamenlijk en persoonlijk. Het is geen zitting waarop u tegen elkaar pleit. De rechter richt zich tot u beiden samen en tot elk van u afzonderlijk, en u geeft elk uw wil te kennen. Een advocaat kan niet zomaar in uw plaats gaan (zie verder).

De rechter licht u voor

Wat de rechter tijdens de verschijning doet, staat in art. 1290 Ger.W. Concreet:

• De rechter houdt u de bedenkingen en vermaningen voor die hij of zij gepast acht. In hedendaagse taal: de rechter gaat na of u goed beseft waar u aan begint.
• De rechter brengt alle gevolgen van uw stap onder uw aandacht.
• De rechter kan voorstellen om afspraken over de minderjarige kinderen te wijzigen, als die strijdig lijken met hun belang.
• De rechter kan ambtshalve beslissen de kinderen te horen. Stelt de rechter een wijziging voor of beslist hij de kinderen te horen, dan bepaalt hij binnen een maand een nieuwe verschijningsdatum.
• De rechter kan afspraken die kennelijk strijdig zijn met het belang van de kinderen laten schrappen of wijzigen.

Dat laatste is geen detail. Bij een EOT hebt u zelf alles geregeld, maar voor de kinderen houdt de rechter een controlebevoegdheid. Een voorstel tot wijziging betekent niet automatisch dat uw echtscheiding in gevaar is. Het betekent wel dat u uw kinderregeling dan opnieuw moet bekijken.

Het horen van de kinderen

Elke minderjarige heeft het recht om gehoord te worden door een rechter in aangelegenheden die hem aanbelangen (art. 1004/1 Ger.W.). Een kind jonger dan twaalf kan gehoord worden op eigen verzoek, op verzoek van de ouders of het openbaar ministerie, of ambtshalve. Een kind vanaf twaalf jaar wordt door de rechter ingelicht over zijn recht om gehoord te worden, met een antwoordformulier.

Het kind mag weigeren. Het verhoor vindt plaats op een aangepaste plaats, in principe buiten de aanwezigheid van wie ook, eventueel met een meerderjarige vertrouwenspersoon. Het kind draagt niet de verantwoordelijkheid om het geschil te beslechten en wordt geen partij in de procedure. Van het gesprek wordt een verslag bij het dossier gevoegd. Meer over de rol van het kind leest u op onze pagina over de stem van het kind.

Akte en proces-verbaal

Blijft u na de uitleg van de rechter bij uw voornemen, dan verleent de rechter u akte dat u de echtscheiding aanvraagt en daarin onderling toestemt (art. 1291 Ger.W.). De griffier maakt een proces-verbaal op van de verschijning (art. 1292 Ger.W.). Dat proces-verbaal wordt getekend door de rechter, de griffier en door u beiden, tenzij u verklaart niet te kunnen tekenen (art. 1295 Ger.W.). Binnen vijftien dagen bezorgt de griffier een afschrift ervan aan de procureur des Konings (art. 1292 Ger.W.).

Daarna: advies en vonnis

Na de verschijning volgen het eventuele advies van de procureur des Konings en het vonnis. De griffier deelt het proces-verbaal en de stukken mee aan de procureur des Konings voor schriftelijke conclusie (art. 1296 Ger.W.). Is aan de wettelijke voorwaarden voldaan, dan luidt die conclusie "De wet laat toe" (art. 1297 Ger.W.). De familierechtbank onderzoekt enkel die punten. Zijn de voorwaarden en formaliteiten vervuld, dan spreekt ze de echtscheiding uit en homologeert ze de overeenkomsten over de minderjarige kinderen. Anders verklaart ze met redenen dat er geen grond is om de echtscheiding uit te spreken (art. 1298 Ger.W.).

Mag een advocaat of notaris in uw plaats verschijnen?

Alleen in uitzonderlijke omstandigheden en alleen als de rechtbank u daartoe machtigt. Art. 1289, § 2, tweede lid Ger.W. laat de rechtbank toe een of beide echtgenoten te machtigen zich te laten vertegenwoordigen door een advocaat of een notaris.

Drie dingen vallen op:

• Het is een machtiging, geen recht. U kiest niet zelf om een advocaat te sturen. De rechtbank beslist.
• Er zijn uitzonderlijke omstandigheden nodig. De wet omschrijft niet wat daaronder valt. De rechtbank oordeelt geval per geval.
• Alleen een advocaat of notaris. Een familielid, een nieuwe partner of een vriend kan u niet vertegenwoordigen. Dat sluit aan bij de algemene regel: enkel voor de vrederechter, de ondernemingsrechtbank en de arbeidsgerechten mogen partijen zich ook laten vertegenwoordigen door bijvoorbeeld een echtgenoot of familielid met schriftelijke volmacht (art. 728, § 2 Ger.W.). De familierechtbank staat niet in dat rijtje.

Woont een van u in het buitenland?

Dat is een situatie waarin de vraag naar vertegenwoordiging kan opduiken. Woont of werkt een van de echtgenoten in het buitenland en is een verplaatsing binnen de korte termijn van een maand moeilijk, vraag dan tijdig aan de rechtbank om een machtiging tot vertegenwoordiging op grond van uitzonderlijke omstandigheden. Leg uit waarom verschijnen niet haalbaar is en voeg de stukken toe die dat staven. De rechtbank beslist; een machtiging is nooit gegarandeerd.

Wacht daar niet mee tot de dag zelf. Hoe vroeger de rechtbank uw vraag krijgt, hoe meer ruimte er is om ze te beoordelen.

Wat gebeurt er als u niet opdaagt?

Verschijnen de echtgenoten (of hun gemachtigde vertegenwoordiger) niet op de vastgestelde dag, dan wordt de zaak naar de algemene rol verwezen (art. 1289, § 3 Ger.W.). De rechtbank behandelt uw verzoek dan niet verder op die dag, en uw echtscheiding wordt niet uitgesproken zolang de zaak daar ligt.

Dat geldt ook als maar een van u wegblijft. De wet vraagt een gezamenlijke en persoonlijke verschijning. Kunt u echt niet komen, neem dan meteen contact op met de griffie of met uw advocaat. Gewoon niet opdagen vertraagt alles.

Hoe verloopt de schriftelijke procedure?

Wordt geen verschijning bevolen, dan ziet u de rechtbank niet. Het dossier wordt op stukken behandeld:

• U legt het gezamenlijke verzoekschrift met de overeenkomsten en bijlagen neer ter griffie (art. 1288bis Ger.W.).
• De griffier deelt het dossier mee aan de procureur des Konings voor schriftelijke conclusie (art. 1296 Ger.W.).
• Geeft de procureur advies, dan luidt dat "De wet laat toe" of formuleert hij een gemotiveerde conclusie van ontoelaatbaarheid (art. 1297 Ger.W.). Hij kan ook meedelen dat hij geen advies geeft (art. 1289, § 4 Ger.W.).
• De familierechtbank toetst enkel of de voorwaarden en formaliteiten vervuld zijn en spreekt in dat geval de echtscheiding uit (art. 1298 Ger.W.).

Wanneer begint de termijn voor het vonnis te lopen?

Normaal moet een rechter een zaak in beraad uitspreken binnen een maand na het sluiten van de debatten (art. 770, § 1 Ger.W.). Voor een uitsluitend schriftelijke EOT bepaalt art. 1289, § 4 Ger.W. wanneer de termijn begint: op de dag dat de procureur des Konings advies geeft, meedeelt dat hij geen advies geeft, of bij het verstrijken van de termijn voor het advies.

De wettelijke termijn zegt niets over de werkelijke duur in uw dossier. Die hangt af van de werklast van de rechtbank. Wilt u weten hoe dat in Gent loopt, lees dan ons artikel over de wachttijd voor een echtscheidingsvonnis in Gent.

Wie ondertekent het verzoekschrift?

De schriftelijke procedure begint met een gezamenlijk verzoekschrift dat ter griffie van de rechtbank van eerste aanleg wordt neergelegd. Het verzoekschrift verwijst op straffe van nietigheid naar de overeenkomsten, die als bijlage worden gevoegd. Het origineel wordt ondertekend door beide echtgenoten, of door ten minste een advocaat of notaris (art. 1288bis, § 1 Ger.W.).

Die tweede mogelijkheid is in de praktijk belangrijk. Woont een van u ver weg, dan hoeft het origineel niet noodzakelijk heen en weer te reizen voor twee handtekeningen. Let wel: de ondertekening van het verzoekschrift is iets anders dan de verschijning. Ook als een advocaat het verzoekschrift tekent, kan de rechtbank u beiden persoonlijk oproepen.

Bij het verzoekschrift horen ook stukken: bewijs van identiteit en nationaliteit, eventueel van uw verblijfplaats, uittreksels van de geboorteakten van de kinderen en van de laatste huwelijksakte, telkens voor zover die niet beschikbaar zijn in de DABS of in het bevolkings- of vreemdelingenregister (art. 1288bis, § 2 Ger.W.).

Waarin verschilt dit van een betwiste procedure?

Wie de EOT vergelijkt met andere familieprocedures, ziet dat de schriftelijke behandeling eerder uitzonderlijk is. In betwiste kinderzaken en voor de kamer voor minnelijke schikking legt de wet de persoonlijke verschijning uitdrukkelijk op.

Kinderzaken, onderhoud en afzonderlijke verblijfplaatsen

In zaken over afzonderlijke verblijfplaatsen, ouderlijk gezag, verblijfsregeling en persoonlijk contact, en onderhoudsverplichtingen moeten partijen in persoon verschijnen op de inleidingszitting. Gaat de zaak over minderjarige kinderen, dan geldt die plicht ook voor de zitting waarop de vragen over de kinderen worden besproken en voor de pleitzittingen (art. 1253ter/2 Ger.W.). De rechter kan in uitzonderlijke omstandigheden een afwijking toestaan.

Wie dan wegblijft, riskeert gevolgen: de eiser kan vervallen worden verklaard van zijn eis of de zaak kan naar de bijzondere rol gaan; tegen een afwezige verweerder kan een verstekvonnis volgen. Ligt er een door een advocaat, notaris of erkend bemiddelaar opgesteld akkoord over alle vorderingen, dan is de persoonlijke verschijning niet vereist, al kan de rechter ze ook dan steeds bevelen. Hoe zo'n eerste zitting in Gent verloopt, leest u in ons artikel over de inleidingszitting bij de familierechtbank in Gent.

Echtscheiding op grond van onherstelbare ontwrichting

Bij een EOO kan de rechter de persoonlijke verschijning bevelen, op verzoek van een partij of van het openbaar ministerie, of om te proberen de partijen te verzoenen of een akkoord na te gaan over de kinderen (art. 1255, § 6 Ger.W.). De rechter licht partijen dan in over verzoening, bemiddeling en andere minnelijke oplossingen, en kan de zaak doorverwijzen naar de kamer voor minnelijke schikking.

De kamer voor minnelijke schikking

Wordt een familiezaak naar de kamer voor minnelijke schikking verwezen, dan moeten de partijen op die zitting in persoon verschijnen, eventueel bijgestaan door hun advocaat (art. 734/4, § 2 Ger.W.). Alles wat daar gezegd of geschreven wordt, is vertrouwelijk. Meer over die kamer leest u in ons artikel over de kamer voor minnelijke schikking.

Het contrast is duidelijk. Bij een betwiste zaak moet de rechter het conflict beslechten en wil hij de partijen zien. Bij een EOT hebt u het conflict zelf opgelost. De rechtbank controleert vooral of uw akkoord wettelijk in orde is en of het belang van de kinderen gerespecteerd wordt. Dat kan in principe op stukken.

Hoe pakt de familierechtbank in Gent het aan?

De rechtbank van eerste aanleg Oost-Vlaanderen, afdeling Gent, vermeldt op haar eigen pagina over de EOT uitdrukkelijk dat de persoonlijke verschijning in principe niet vereist is, tenzij de familierechter anders beslist. In dat geval krijgt u een oproepingsbrief. Volgt er geen oproeping, dan wordt het echtscheidingsvonnis u per post bezorgd.

Voor de neerlegging in Gent vraagt de rechtbank één origineel en twee afschriften, of één afschrift als er geen kinderen zijn. Het origineel wordt getekend door beide echtgenoten of door minstens één advocaat of notaris. De rechtbank wijst er ook op dat de overeenkomst sinds 8 april 2024 moet vermelden hoe rekening is gehouden met het belang van de minderjarige kinderen.

Moet u toch naar het gerechtsgebouw aan de Opgeëistenlaan 401A in Gent, reken dan op een veiligheidscontrole bij de ingang en kom ruim op tijd. De ondergrondse parking telt slechts 120 plaatsen en straatparkeren is schaars. Tram 4 vanaf Gent-Sint-Pieters stopt aan de halte Opgeëistenlaan, recht voor het gebouw. Uw dossier kunt u online opvolgen via de tool "Uw dossier" op de website van de rechtbank. De rechtbank beantwoordt zelf geen juridische vragen.

Meer over de rol van de rechtbank bij een EOT vindt u op onze pagina EOT en de rechtbank.

U krijgt toch een oproepingsbrief: wat doet u?

Een oproeping is op zich geen slecht teken. De rechter kan iets willen verduidelijken of u beiden willen horen. Een goede voorbereiding helpt.

Lees de oproeping aandachtig

Noteer datum, uur en zaal. Ga na of de brief een reden vermeldt. Gaat het over de kinderen, dan weet u waar de rechter vragen over zal stellen.

Bekijk uw overeenkomst opnieuw, samen

Lees de afspraken over de kinderen en de onderhoudsuitkering opnieuw. Kunt u uitleggen hoe het verblijfsschema in de praktijk loopt? Hoe de kinderbijdrage is berekend? Hoe u rekening hebt gehouden met het belang van de kinderen? Het helpt als u en uw partner op dezelfde lijn zitten over wat er staat.

Neem uw stukken mee

Breng een kopie mee van het verzoekschrift, de overeenkomsten en de bijlagen, zodat u kunt nalezen waar de rechter naar verwijst.

Spreek af wie wat uitlegt

U verschijnt samen. Spreek op voorhand af wie welke vraag beantwoordt als het over praktische zaken gaat. Op de vraag of u de echtscheiding wilt, antwoordt u elk zelf.

Kunt u niet komen?

Vraag dan tijdig een machtiging tot vertegenwoordiging aan op basis van uitzonderlijke omstandigheden (art. 1289, § 2, tweede lid Ger.W.), zeker als een van u in het buitenland woont. Doe dat met uitleg en stukken, en zo snel mogelijk na ontvangst van de oproeping.

Overweeg bijstand

Wie de EOT laat bekrachtigen via het kantoor, heeft een advocaat die de overeenkomst heeft nagenomen, het verzoekschrift heeft opgemaakt en neergelegd en het dossier opvolgt tot het vonnis. Krijgt u een oproeping, bespreek die dan meteen met die advocaat.

Twee voorbeelden

De voorbeelden hieronder zijn fictief. Ze tonen hoe de regels in de praktijk kunnen uitpakken, niet hoe een rechtbank in een concreet dossier zal beslissen.

Voorbeeld 1: Lien en Jonas uit Gentbrugge

Lien en Jonas zijn sinds 2014 getrouwd en hebben twee kinderen van 6 en 9 jaar. Ze maken hun overeenkomst zelf op en leggen hun verzoekschrift begin maart 2026 neer bij de familierechtbank in Gent. Over de kinderen schrijven ze dat die "afwisselend bij beide ouders verblijven volgens onderling overleg". Een vermelding van hoe ze met het belang van de kinderen rekening hebben gehouden, staat er niet in.

De familierechter beveelt de persoonlijke verschijning. Lien en Jonas krijgen een oproepingsbrief voor een zitting binnen de maand na de neerlegging. Op de zitting legt de rechter uit welke gevolgen hun keuze heeft en stelt voor om een concreet verblijfsschema op te nemen en de ontbrekende vermelding toe te voegen. Omdat de rechter een wijziging voorstelt, bepaalt hij binnen een maand een nieuwe verschijningsdatum. Hij kan ook ambtshalve beslissen de kinderen te horen.

Lien en Jonas passen hun afspraken aan en volharden op de nieuwe verschijning in hun voornemen. De rechter verleent akte, de griffier maakt het proces-verbaal op en het dossier gaat naar de procureur des Konings voor advies.

Wat hadden ze anders kunnen doen? Een concreet schema (bijvoorbeeld een week-weekregeling met vaste wisselmomenten) en een uitgeschreven passage over het belang van de kinderen hadden de rechter minder reden gegeven om hen op te roepen. Een garantie is dat nooit: de rechtbank kan steeds een verschijning bevelen.

Voorbeeld 2: Eva en Tom uit Ledeberg

Eva en Tom hebben geen kinderen. Tom werkt sinds 2025 op een offshore-project en is maandenlang niet in België. Hun overeenkomst over de verdeling van de woning en de afstand van een onderhoudsuitkering is volledig. Het verzoekschrift wordt ondertekend door een advocaat, wat art. 1288bis, § 1 Ger.W. toelaat, zodat Tom het origineel niet zelf hoeft te tekenen.

Toch beveelt de rechtbank de persoonlijke verschijning, bijvoorbeeld omdat het openbaar ministerie erom vraagt. Tom kan niet binnen de maand naar Gent komen. Hun advocaat vraagt meteen na ontvangst van de oproeping aan de rechtbank om Tom te machtigen zich te laten vertegenwoordigen, en voegt een attest van zijn werkgever over zijn tewerkstelling in het buitenland bij.

Twee scenario's zijn dan mogelijk. De rechtbank aanvaardt dat er uitzonderlijke omstandigheden zijn en machtigt de advocaat om Tom te vertegenwoordigen. Eva verschijnt zelf, de advocaat verschijnt namens Tom. Of de rechtbank weigert de machtiging, en Tom moet zelf komen. Blijft hij dan weg, dan gaat de zaak naar de algemene rol (art. 1289, § 3 Ger.W.).

De les: wacht niet tot de zitting. Een tijdige vraag met stukken geeft de rechtbank de kans om ze ernstig te beoordelen.

Hoe beperkt u de kans op een oproeping?

U kunt een oproeping nooit uitsluiten. De wet laat die beslissing volledig aan de rechtbank over. Wat u wel kunt doen, is uw dossier zo opbouwen dat er weinig vragen overblijven:

• Werk de afspraken over de kinderen concreet uit: wie heeft het gezag, waar verblijven de kinderen, wanneer wisselen ze, wat met vakanties en feestdagen.
• Bepaal de kinderbijdrage met bedrag, betaler, betaaldatum en indexering, en regel de buitengewone kosten met een verdeelsleutel.
• Vermeld uitdrukkelijk hoe u rekening hebt gehouden met het belang van de kinderen (art. 1288, tweede lid Ger.W.).
• Regel de onderhoudsuitkering tussen echtgenoten volledig: bedrag, indexering en de omstandigheden van herziening, of de afstand ervan (art. 1288, 4° Ger.W.).
• Voeg alle vereiste stukken toe, zodat de rechter niets moet laten vervolledigen.

De gratis EOT-tool leidt u in acht stappen door al die punten: van de gegevens van beide partners en het huwelijk, over de kinderen, het vermogen en de schulden, tot de onderhoudsuitkering. U kiest op het einde tussen een gratis ontwerp om zelf na te lezen of een bekrachtiging via het kantoor. Hoe de tool uw antwoorden omzet in documenten voor de rechtbank, leest u in ons artikel over rechtbankklare EOT-documenten in vijf fasen.

En wat als het vonnis er is en u twijfelt alsnog? Hoger beroep tegen een EOT-vonnis is maar heel beperkt mogelijk. Dat leggen we uit in ons artikel over hoger beroep tegen een echtscheiding door onderlinge toestemming.

Wetsartikelen in dit artikel

• art. 728 Ger.W. — partijen verschijnen in persoon of bij advocaat; vertegenwoordiging door familieleden enkel voor bepaalde rechtbanken, niet voor de familierechtbank.
• art. 770 Ger.W. — uitspraak binnen een maand na het sluiten van de debatten.
• art. 1004/1 Ger.W. — recht van de minderjarige om gehoord te worden.
• art. 1253ter/2 Ger.W. — verplichte persoonlijke verschijning in betwiste familiezaken over kinderen, onderhoud en afzonderlijke verblijfplaatsen.
• art. 1255 Ger.W. — persoonlijke verschijning bij een echtscheiding op grond van onherstelbare ontwrichting (§ 6).
• art. 734/4 Ger.W. — persoonlijke verschijning voor de kamer voor minnelijke schikking (§ 2).
• art. 1288 Ger.W. — verplichte inhoud van de EOT-overeenkomst en vermelding van het belang van het kind.
• art. 1288bis Ger.W. — verzoekschrift, ondertekening, bijlagen en vervollediging.
• art. 1289 Ger.W. — schriftelijke procedure, bevolen verschijning, vertegenwoordiging, algemene rol en uitspraaktermijn.
• art. 1290 Ger.W. — wat de rechter doet tijdens de verschijning.
• art. 1291 Ger.W. — akte van de aanvraag en de toestemming.
• art. 1292 Ger.W. — proces-verbaal van de verschijning en afschrift aan de procureur des Konings.
• art. 1293 Ger.W. — voorstel tot wijziging tijdens de procedure.
• art. 1295 Ger.W. — ondertekening van het proces-verbaal.
• art. 1296, 1297 en 1298 Ger.W. — advies van de procureur des Konings en vonnis.

Hulp nodig?

Begin gratis met de EOT-tool en stel uw overeenkomst stap voor stap op. Wilt u dat een advocaat uw overeenkomst nakijkt, het verzoekschrift opmaakt, neerlegt en opvolgt tot het vonnis, kies dan voor de bekrachtiging via het kantoor. Liever eerst overleggen? Plan een gesprek of bel +32 50 67 32 06.

Gerelateerde onderwerpen:

Lees ook deze artikelen