Alimentatie & Onderhoudsgeld in Vlaanderen
Alles wat u moet weten over alimentatie, onderhoudsbijdragen en financiële regelingen na een echtscheiding. Ontdek uw rechten en plichten.
Partneralimentatie
Financiële ondersteuning tussen ex-partners
Kinderbijdrage
Onderhoudsgeld voor kinderen
Juridische Hulp
Professionele begeleiding en advies
Wat is alimentatie?
Alimentatie, ook wel onderhoudsgeld genoemd, is een financiële bijdrage die één persoon betaalt aan een ander na een echtscheiding of relatiebreuk.
In Vlaanderen onderscheiden we twee hoofdvormen van alimentatie: partneralimentatie (onderhoudsgeld tussen ex-partners) en kinderbijdrage (onderhoudsgeld voor kinderen). Beide hebben hun eigen regels en voorwaarden.
Partneralimentatie in Vlaanderen
Na een echtscheiding kan de partner die in een noodsituatie verkeert, recht hebben op partneralimentatie. Dit is geen automatisch recht - er moet aan strikte voorwaarden voldaan zijn.
Partneralimentatie is een financiële ondersteuning van de andere ex-partner. De rechtbank beslist of er partneralimentatie verschuldigd is en bepaalt het bedrag en de duur.
Voorwaarden voor partneralimentatie:
- • Er moet een noodsituatie zijn bij de vragende partner (niet kunnen voorzien in levensonderhoud)
- • De andere partner moet voldoende draagkracht hebben om bij te dragen
- • De duur is meestal beperkt tot maximaal de duur van het huwelijk
- • Bij een echtscheiding door onderlinge toestemming kunnen partners zelf afspraken maken
Kinderbijdrage: onderhoudsgeld voor kinderen
Een kinderbijdrage is de financiële bijdrage die de ouder bij wie het kind niet hoofdzakelijk verblijft, betaalt aan de andere ouder.
Dit bedrag dient om bij te dragen in de kosten voor opvoeding, verzorging en onderwijs van het kind. Beide ouders blijven financieel verantwoordelijk voor hun kinderen, ook na een scheiding.
Berekeningswijze kinderbijdrage
De hoogte van de kinderbijdrage wordt bepaald op basis van verschillende factoren. Er is geen vaste formule, maar de rechter houdt rekening met:
- Inkomsten van beide ouders: Netto-inkomen en draagkracht van elke ouder
- Behoeften van het kind: Leeftijd, schoolkosten, medische kosten, hobby's
- Verblijfsregeling: Aantal dagen dat het kind bij elke ouder verblijft
- Andere factoren: Nieuwe gezinssituaties, kinderen uit andere relaties
Niet-betaling van alimentatie
Wanneer alimentatie niet wordt betaald, is dit een ernstige zaak. Gelukkig heeft de rechthebbende verschillende mogelijkheden om de betaling af te dwingen.
Opties bij niet-betaling:
- Dienst voor Alimentatievorderingen (DAVO): Een overheidsinstelling die kan tussenkomen en voorschotten kan betalen
- Gerechtsdeurwaarder: Voor gedwongen inning van achterstallige betalingen via beslag
- Loonbeslag: Rechtstreekse inhouding op het loon van de schuldenaar
- Strafrechtelijke vervolging: In extreme gevallen van hardnekkige weigeraars kan niet-betaling strafrechtelijk worden vervolgd
Wijziging van alimentatie
Alimentatiebedragen zijn niet definitief vastgelegd. Ze kunnen worden aangepast wanneer de omstandigheden significant veranderen.
Gronden voor wijziging:
- • Substantiële inkomenswijziging bij één van beide partijen (jobverlies, promotie)
- • Verandering in de behoeften van het kind (hogere schoolkosten, medische kosten)
- • Nieuwe gezinssituaties (hertrouwen, samenwonen, nieuwe kinderen)
- • Meerderjarigheid van kinderen (studerende kinderen behouden recht op alimentatie tot 25 jaar)
Het is belangrijk om zo snel mogelijk een wijziging aan te vragen, aangezien deze meestal niet met terugwerkende kracht geldt.
Indexering van alimentatie
Alimentatiebedragen worden jaarlijks automatisch geïndexeerd om rekening te houden met de stijging van de kosten van levensonderhoud.
Deze indexering gebeurt automatisch volgens de gezondheidsindex. U hoeft hier niets voor te doen - het bedrag wordt aangepast aan de inflatie. Dit voorkomt dat de reële waarde van de alimentatie daalt door de tijd.
Fiscale aspecten van alimentatie
Alimentatie heeft verschillende fiscale gevolgen, afhankelijk van het type alimentatie.
Belangrijk om te weten:
- Partneralimentatie: Volledig aftrekbaar voor de betaler, volledig belastbaar voor de ontvanger
- Kinderbijdrage: Niet aftrekbaar en niet belastbaar (fiscaal neutraal)
- Speciale voordelen: Alleenstaande ouders kunnen aanspraak maken op extra fiscale voordelen
Professionele hulp nodig bij alimentatiekwesties?
Onze gespecialiseerde advocaten kunnen u helpen met:
- Berekening van correcte alimentatiebedragen
- Onderhandeling en opstellen van alimentatieakkoorden
- Wijziging van bestaande alimentatie
- Juridische stappen bij niet-betaling
Minnelijke regelingen vs. gerechtelijke procedures
Bij een echtscheiding met onderlinge toestemming kunnen ouders zelf afspraken maken over alimentatie. Dit is meestal de beste aanpak.
Deze afspraken worden opgenomen in een overeenkomst die door de familierechtbank moet worden bekrachtigd. Eenmaal bekrachtigd, zijn deze afspraken juridisch bindend.
Voordelen van een minnelijke regeling:
- • Snellere procedure en aanzienlijk lagere kosten
- • Meer controle over de uitkomst en het bedrag
- • Minder conflictueus voor alle betrokkenen, vooral voor de kinderen
- • Mogelijkheid tot maatwerk en flexibele regelingen
De rol van de familierechtbank
De familierechtbank is de bevoegde rechtbank voor alle vorderingen over alimentatie in Vlaanderen.
Of het nu gaat om de vaststelling, wijziging of niet-betaling van alimentatie, de rechter kan een uitspraak doen die bindend is voor beide partijen. De rechter toetst of de voorgestelde bedragen redelijk en haalbaar zijn.
Veelgestelde vragen over alimentatie
Vraag: Hoelang moet alimentatie betaald worden?
Antwoord:
Voor partneralimentatie: meestal maximaal de duur van het huwelijk, tenzij er bijzondere omstandigheden zijn.
Voor kinderbijdrage: tot de meerderjarigheid (18 jaar), of langer indien het kind nog studeert. Studerende kinderen kunnen recht hebben op alimentatie tot maximaal 25 jaar, zolang ze voltijds studeren.
Vraag: Wat als mijn inkomen sterk is gedaald?
Antwoord:
U kunt onmiddellijk een wijziging van de alimentatie aanvragen bij de rechtbank. Dit is uw recht wanneer uw financiële situatie significant verandert.
Het is belangrijk dit zo snel mogelijk te doen, aangezien een wijziging meestal niet met terugwerkende kracht geldt. U blijft dus de oude bedragen verschuldigd tot de rechter een nieuwe beslissing neemt.
Vraag: Kan ik stoppen met betalen als mijn ex-partner samenwoont?
Antwoord:
Voor partneralimentatie kan samenwonen of hertrouwen inderdaad een reden zijn om stopzetting te vragen bij de rechtbank. De nieuwe partner draagt immers bij aan de levenskosten.
Voor kinderbijdrage verandert er in principe niets - kinderen behouden hun recht op onderhoudsgeld van beide biologische ouders, ongeacht nieuwe relaties.
Verdiep uw kennis over alimentatie
Ontdek onze uitgebreide expertisepagina's met juridische informatie en praktische tips.
Start vandaag nog met uw alimentatieregeling
Gebruik onze gratis online tool om een eerste ontwerp te maken van uw financiële afspraken, inclusief alimentatie en kinderbijdragen. Onze advocaten kunnen dit vervolgens controleren en indien gewenst laten bekrachtigen door de rechtbank.