Juridisch

Mr. Chanel Ribas Colomar· · ·

Kamer voor minnelijke schikking bij de familierechtbank: wat is het en wanneer kiest u ervoor?

De kamer voor minnelijke schikking is een aparte kamer van de familierechtbank waar een rechter u helpt om samen tot een akkoord te komen, in plaats van over uw geschil te beslissen. U komt er rechtstreeks terecht op eigen verzoek, of de rechter verwijst uw zaak door (art. 734/1 Ger.W.). De zitting is vertrouwelijk en u verschijnt in persoon (art. 734/4 Ger.W.). Een akkoord kan uitvoerbaar worden opgetekend of in een vonnis worden opgenomen (art. 734/2 Ger.W.); zonder akkoord blijft de weg naar de rechter open.

Laatst juridisch nagekeken: oktober 2026.

In het kort

• De kamer voor minnelijke schikking (KMS) is geen bemiddeling bij een externe bemiddelaar: een rechter van de familierechtbank leidt het gesprek.
• U kunt rechtstreeks een zitting vragen, of de rechter verwijst uw lopende zaak door, tenzij alle partijen zich verzetten.
• Alles wat er gezegd of geschreven wordt, is vertrouwelijk. Met uw instemming kan de rechter ook apart met elk van u spreken.
• Een akkoord kan uitvoerbaar worden opgetekend of in een vonnis worden opgenomen. Gaat het bijvoorbeeld over het gezag of de verblijfsregeling van de kinderen, dan moet het akkoord vermelden hoe rekening is gehouden met hun belang.
• Lukt het niet, dan blijft de weg naar de rechter open: de gewone procedure kan beginnen of loopt verder.

Wat is de kamer voor minnelijke schikking precies?

Het Gerechtelijk Wetboek vertrekt van een eenvoudig principe: het behoort tot de opdracht van de rechter om partijen te verzoenen (art. 731 Ger.W.). Datzelfde artikel zegt ook dat een poging tot minnelijke schikking, behoudens de gevallen die de wet bepaalt, niet verplicht kan worden gesteld. In beginsel is de KMS dus geen verplichting; wel kan de rechter een lopende zaak doorverwijzen, tenzij alle partijen zich verzetten (zie verder).

Sinds 6 januari 2024 heeft de kamer voor minnelijke schikking een eigen onderdeel in het Gerechtelijk Wetboek (art. 734/1 tot 734/4 Ger.W.). Zaken kunnen ter minnelijke schikking aan die kamer worden voorgelegd, en een rechter kan een lopende zaak ernaar doorverwijzen.

Het verschil met een gewone familiekamer is de rol van de rechter: in de KMS beslist hij niet, maar zoekt hij samen met u naar een oplossing. Wie de verzoeningsprocedure heeft geleid, mag ook niet meer deelnemen aan het vonnis over hetzelfde geschil in een andere kamer (art. 734/4, § 4 Ger.W.). U kunt dus vrijuit spreken.

Ouderschapsovereenkomst nodig?

Leg online de verblijfsregeling, de vakanties en de onderhoudsbijdrage vast. Een advocaat kijkt de overeenkomst na.

Hoe komt u bij de kamer voor minnelijke schikking terecht?

Rechtstreeks, op eigen verzoek

U hoeft geen gewone procedure te starten. Op verzoek van een partij roept de griffier de partijen bij gewone brief op om binnen een maand te verschijnen op de dag en het uur die de rechter bepaalt (art. 732 Ger.W.). Art. 734/1, § 1 Ger.W. past die oproeping toe op de kamer voor minnelijke schikking.

In Gent bestaat de familierechtbank uit familiekamers en kamers voor minnelijke schikking. Volgens de website van de rechtbank kunt u daar met een modelbrief rechtstreeks en kosteloos een KMS-procedure opstarten.

Via doorverwijzing door de rechter

Loopt er al een procedure, dan kan de rechter de zaak gedurende het hele geding doorverwijzen naar de kamer voor minnelijke schikking van dezelfde rechtbank, op verzoek van een partij of als hij het nuttig acht, tenzij alle partijen zich daartegen verzetten (art. 734/1, § 2 Ger.W.). De griffier stuurt het dossier binnen drie dagen door, en de griffier van de KMS roept u op om binnen een maand te verschijnen.

Het Gerechtelijk Wetboek voorziet die doorverwijzing op meerdere momenten:

• Op de inleidingszitting hoort de rechter de partijen over hoe zij geprobeerd hebben hun geschil minnelijk op te lossen vóór de inleiding, en of een minnelijke oplossing overwogen kan worden. Hij kan de zaak verwijzen naar de KMS (art. 1253ter/1, § 2 Ger.W.).
• In zaken over afzonderlijke verblijfplaatsen, ouderlijk gezag, verblijfsregeling en onderhoud kan de rechtbank, mits alle partijen akkoord gaan, de zaak verwijzen naar de kamer voor minnelijke schikking (art. 1253ter/3, § 2 Ger.W.).
• In een echtscheidingsprocedure op grond van onherstelbare ontwrichting wordt het dossier op verzoek van de partijen, of als de rechter het opportuun acht, naar de kamer voor minnelijke schikking verwezen (art. 1255, § 6 Ger.W.).

Hoe de eerste zitting in Gent verloopt en wanneer de vraag naar een minnelijke oplossing ter sprake komt, leest u in ons artikel over de inleidingszitting bij de familierechtbank in Gent.

Hoe verloopt een zitting in de kamer voor minnelijke schikking?

Art. 734/4 Ger.W. legt de spelregels vast. Op de eerste zitting zet de rechter die beginselen zelf uiteen.

• Achter gesloten deuren. De zittingen verlopen in raadkamer, niet in een openbare zaal.
• Vertrouwelijk. Alles wat in de loop van en ten behoeve van die zittingen gezegd of geschreven wordt, is vertrouwelijk.
• Aparte gesprekken. Met instemming van de partijen kan de rechter ook apart met elk van u spreken, als hij dat nuttig acht.
• In persoon. U moet zelf verschijnen, eventueel bijgestaan door uw advocaat.
• Vrijblijvend. Zowel de partijen als de rechter kunnen de minnelijke schikking te allen tijde stoppen.

Stipt op tijd in Gent

Volgens de website van de rechtbank in Gent worden zaken in de KMS op een vast uur behandeld. Partijen en advocaten worden gevraagd stipt op het voorziene uur aanwezig te zijn. Omdat de rechter rechtstreeks met de partijen spreekt, worden zaken in principe niet uitgesteld. Het gerechtsgebouw aan de Opgeëistenlaan 401A heeft een veiligheidscontrole bij de ingang. Kom dus ruim op tijd.

Wat met de kinderen?

Gaat het geschil over uw kinderen, dan speelt hun stem ook in de KMS een rol. Elke minderjarige heeft het recht om gehoord te worden door een rechter in aangelegenheden die hem aanbelangen, behalve bij onderhoudsverplichtingen en louter financiële vorderingen. Een kind mag ook weigeren. Wordt de zaak voorgelegd aan een kamer voor minnelijke schikking, dan hoort die kamer de minderjarige als hij nog niet door de verwijzende kamer gehoord werd (art. 1004/1, § 4 Ger.W.).

Gaat het akkoord over aangelegenheden waarin een minderjarige het recht heeft om gehoord te worden (dus niet over louter de onderhoudsbijdrage), dan moet het vermelden op welke wijze rekening is gehouden met het belang van het kind. Ontbreekt die vermelding, dan schort de rechter de zaak op en vraagt hij om het akkoord aan te vullen. Blijft de vermelding uit, of is het akkoord in strijd met het belang van het kind, dan weigert de rechter het op te tekenen of er akte van te nemen (art. 733 en 734/2, § 3 Ger.W.). Praktische afspraken over het verblijf van de kinderen kunt u voorbereiden met onze kindregeling-tool.

Wat gebeurt er als u een akkoord bereikt?

Dat hangt af van hoe de zaak bij de KMS terechtkwam (art. 734/2 Ger.W.):

• Rechtstreeks aangebrachte zaak: de bewoordingen van het akkoord worden opgetekend in het proces-verbaal van verschijning. De uitgifte daarvan krijgt het formulier van tenuitvoerlegging, tenzij u daar samen van afziet. Daarmee kan het akkoord gedwongen worden uitgevoerd.
• Doorverwezen zaak: van het geheel of gedeeltelijk akkoord kan akte worden genomen in een vonnis.

Ook een gedeeltelijk akkoord is dus nuttig: wat vastligt, hoeft de rechter niet meer te beslissen.

En als het niet lukt?

Dan blijft de weg naar de rechter open. Art. 734/3 Ger.W. maakt opnieuw het onderscheid:

• Bij een rechtstreeks aangebrachte zaak sluit het proces-verbaal de procedure af. U kunt daarna, als u dat wenst, een gewone procedure inleiden.
• Bij een doorverwezen zaak gaat de gewone procedure verder voor de oorspronkelijke kamer. Heeft een partij daarom gevraagd, dan roept de griffier u bij gerechtsbrief op voor de volgende zitting.

Verjaring en ingebrekestelling

Een minder bekend voordeel van een rechtstreekse aanvraag: bevat uw verzoek tot minnelijke schikking een aanspraak op een recht, dan geldt het als ingebrekestelling en schorst het de verjaring van die vordering gedurende een maand (art. 732 en 734/1, § 3 Ger.W.).

Wat is het verschil met bemiddeling?

Bij een gerechtelijke bemiddeling beveelt de rechter dat partijen hun geschil proberen op te lossen met een bemiddelaar. Dat kan op gezamenlijk verzoek of met instemming van de partijen, maar ook ambtshalve of op verzoek van één partij als de rechter een verzoening mogelijk acht en de redelijke termijn niet in het gedrang komt; als alle partijen zich verzetten, kan de rechter geen bemiddeling bevelen. De beslissing vermeldt de naam van de erkende bemiddelaar en legt de duur van de opdracht vast, die zes maanden niet mag overschrijden (art. 1734 Ger.W.). Een bemiddelaar is een externe, erkende derde, geen rechter. Meer daarover leest u bij bemiddeling, familiale bemiddeling en in ons artikel over mediation bij echtscheiding.

Kort gezegd: in de KMS leidt een rechter van de familierechtbank het gesprek, bij bemiddeling een erkende bemiddelaar buiten de rechtbank.

En als u al een akkoord hebt?

Hebt u zelf al een akkoord gesloten, dan hebt u de KMS niet nodig. Partijen kunnen op ieder ogenblik vragen hun overeenkomsten over afzonderlijke verblijfplaatsen, ouderlijk gezag, verblijfsregeling en onderhoud te laten homologeren. De rechtbank kan weigeren te homologeren als de overeenkomst kennelijk strijdig is met het belang van de kinderen (art. 1253ter/3, § 3 Ger.W.). Hoe dat werkt, leest u op onze pagina over de bekrachtiging van een kindregeling.

Wat bij geweld of druk?

Minnelijke oplossingen veronderstellen dat beide partijen vrij kunnen spreken. Daarom maakt de wet een uitzondering. Zijn er ernstige aanwijzingen dat de ene partij geweld, bedreigingen of enige andere vorm van druk gebruikt of heeft gebruikt tegenover de andere, dan mag de rechter de zaak niet zomaar doorverwijzen. Hij moet zich er eerst van vergewissen dat de andere partij daar vrij in toestemt, door haar mondelinge toestemming te vragen in afwezigheid van de eerste partij (art. 1734, § 1, derde lid Ger.W., van overeenkomstige toepassing via art. 734/1, § 2 Ger.W.).

Voelt u zich onder druk gezet, zeg dat dan aan de rechter of laat het uw advocaat doen.

Voor- en nadelen op een rij

Voordelen:

• Een rechter van de familierechtbank helpt u zoeken naar een werkbare oplossing.
• Het gesprek is vertrouwelijk en u kunt vrijuit voorstellen doen.
• Een akkoord kan uitvoerbaar worden opgetekend of in een vonnis worden opgenomen.
• Rechtstreeks aanvragen is in Gent kosteloos met een modelbrief.
• Lukt het niet, dan blijft de weg naar de rechter open.

Nadelen en aandachtspunten:

• Complexe vermogenskwesties vragen soms meer tijd en cijferwerk dan een zitting toelaat.
• U moet zelf verschijnen.
• Een rechtstreekse aanvraag die mislukt, sluit de procedure af. U moet dan alsnog een gewone procedure inleiden.
• Zonder voorbereiding (inkomens, kosten van de kinderen, een voorstel van verblijfsregeling) is het moeilijk om concreet te onderhandelen.

Een voorbeeld uit Gent

Het volgende voorbeeld is fictief.

Nathalie en Pieter uit Gent zijn niet gehuwd en wonen sinds maart 2026 apart. Hun dochter Fien is 8. Ze zijn het eens over het gezamenlijk ouderlijk gezag, maar niet over de verblijfsregeling: Pieter wil een week-weekregeling, Nathalie vindt dat Fien tijdens de schoolweek bij haar moet blijven. Over de kinderbijdrage praten ze al maanden zonder resultaat.

Pieter dient bij de familierechtbank in Gent een verzoekschrift in over de maatregelen voor Fien. Op de inleidingszitting vraagt de rechter hoe ze al geprobeerd hebben het geschil minnelijk op te lossen (art. 1253ter/1, § 2 Ger.W.). Beiden staan open voor een gesprek, dus de rechter verwijst de zaak naar de KMS.

Op de KMS-zitting legt de rechter eerst de spelregels uit. Met hun instemming spreekt hij ook apart met elk van hen. Fien was nog niet gehoord, dus de kamer kan haar horen als zij dat wil (art. 1004/1, § 4 Ger.W.). Uiteindelijk vinden Nathalie en Pieter een akkoord over een uitgebreide verblijfsregeling, met een uitleg over hoe die aansluit bij het belang van Fien. Over de kinderbijdrage blijven ze het oneens.

Van het gedeeltelijk akkoord over de verblijfsregeling kan akte worden genomen in een vonnis (art. 734/2 Ger.W.). Voor de kinderbijdrage gaat de zaak terug naar de oorspronkelijke kamer (art. 734/3 Ger.W.).

Wanneer kiest u voor de kamer voor minnelijke schikking?

De KMS is een goede keuze als:

• u met de andere ouder nog kunt praten, maar vastloopt op één of enkele punten;
• u een akkoord wil dat uitvoerbaar wordt opgetekend of in een vonnis wordt opgenomen;
• u liever een rechter als gespreksleider hebt dan een externe bemiddelaar;
• u wil vermijden dat een rechter over de hoofden van u beiden heen beslist.

Ze is minder geschikt bij geweld of ernstige druk, of als het geschil vooral over complexe vermogensvragen gaat. In dat laatste geval kan een traject bij een erkend bemiddelaar beter passen.

Vraagt u zich af of u voor uw echtscheiding een advocaat nodig hebt, lees dan ook ons artikel Is een advocaat verplicht bij een echtscheiding op grond van onherstelbare ontwrichting?.

Wetsartikelen in dit artikel

• Art. 731 Ger.W.: verzoening als opdracht van de rechter; minnelijke schikking in principe niet verplicht.
• Art. 732 Ger.W.: oproeping op verzoek binnen een maand; ingebrekestelling en schorsing van de verjaring.
• Art. 733 Ger.W.: vermelding van het belang van het kind in de schikking.
• Art. 734/1 Ger.W.: rechtstreekse voorlegging aan en doorverwijzing naar de kamer voor minnelijke schikking.
• Art. 734/2 Ger.W.: uitvoerbaar proces-verbaal of akte in een vonnis; vermelding van het belang van het kind.
• Art. 734/3 Ger.W.: gevolgen als er geen akkoord is.
• Art. 734/4 Ger.W.: raadkamer, vertrouwelijkheid, aparte gesprekken, persoonlijke verschijning.
• Art. 1004/1 Ger.W.: hoorrecht van de minderjarige, ook in de kamer voor minnelijke schikking.
• Art. 1253ter/1 en 1253ter/3 Ger.W.: minnelijke oplossing op de inleidingszitting, doorverwijzing en homologatie van akkoorden.
• Art. 1255 Ger.W.: doorverwijzing in een echtscheidingsprocedure op grond van onherstelbare ontwrichting.
• Art. 1734 Ger.W.: gerechtelijke bemiddeling, maximale duur en bescherming bij geweld of druk.

Hulp nodig?

Bent u het samen eens over de echtscheiding en de gevolgen ervan, dan kunt u met onze gratis EOT-tool een ontwerp van overeenkomst opmaken om na te lezen. Wenst u dat een advocaat de overeenkomst nakijkt, het verzoekschrift opmaakt, neerlegt en opvolgt tot het vonnis, bekijk dan het bekrachtigingstraject. Wil u bespreken of de kamer voor minnelijke schikking iets is voor uw situatie, plan dan een gesprek of bel naar +32 50 67 32 06.

Gerelateerde onderwerpen:

Lees ook deze artikelen