Wat Te Doen Bij Niet-Betaling van Alimentatie?

Uw rechten bij wanbetaling

Wanneer uw ex-partner de vastgestelde alimentatie niet betaalt, is dit niet alleen een civielrechtelijke kwestie maar potentieel ook een strafbaar feit. De Belgische wetgever beschermt onderhoudsgerechtigden met krachtige instrumenten. U staat niet machteloos: er zijn meerdere wegen om de betaling af te dwingen, van minnelijke aanmaning tot strafrechtelijke vervolging. Het is belangrijk om snel te handelen, want achterstallige alimentatie verjaart na 5 jaar.

DAVO: uw eerste hulplijn

De Dienst voor Alimentatievorderingen (DAVO) is een overheidsdienst die u kan helpen bij het innen van achterstallige alimentatie. DAVO neemt de inning bij uw ex-partner over en kan, onder de voorwaarden die de dienst zelf hanteert, een maandelijks voorschot op de onderhoudsbijdrage voor uw kind uitbetalen. Het bedrag van dat voorschot is begrensd en wordt door DAVO bepaald aan de hand van uw dossier; wat DAVO voorschiet, vordert de dienst nadien terug bij de onderhoudsplichtige. U kunt een beroep doen op DAVO wanneer er minstens twee opeenvolgende maanden niet betaald is en u over een uitvoerbare titel beschikt. De dienst is gratis voor de onderhoudsgerechtigde en neemt veel administratieve last uit handen: DAVO kan rechtstreeks beslag leggen op loon of uitkeringen van de wanbetaler en beschikt over ruimere opsporingsmogelijkheden dan u als particulier.

• Voorschot op de onderhoudsbijdrage voor het kind, binnen de grenzen die DAVO hanteert
• Gratis dienstverlening voor de onderhoudsgerechtigde
• Rechtstreekse inning bij de werkgever van de wanbetaler
• De administratieve kosten van DAVO worden verhaald op de wanbetaler

Preventie bij minnelijke regeling

Het beste is wanbetaling te voorkomen. Bij een EOT via Echtscheidingshulp.be wordt uw overeenkomst bekrachtigd door de rechtbank, waardoor u een uitvoerbare titel heeft. Dit maakt gedwongen inning eenvoudiger. Ook nemen wij standaard een clausule op over de gevolgen van wanbetaling, zodat op voorhand duidelijk is wat er gebeurt wanneer een betaling uitblijft.

Wat DAVO van u vraagt bij de aanvraag

Een aanvraag bij DAVO valt of staat met uw dossier. U hebt in elk geval de titel nodig waarin de onderhoudsbijdrage is vastgesteld — een vonnis of een door de familierechtbank bekrachtigde overeenkomst — samen met het bewijs dat die titel aan de onderhoudsplichtige is betekend. Daarnaast toont u aan welke betalingen er wel en niet zijn gebeurd: een rekeninguittreksel per maand is daarvoor het duidelijkste stuk. Vermeld ook wat u zelf al ondernomen hebt, zoals aangetekende aanmaningen, en geef de gegevens door die DAVO nodig heeft om de onderhoudsplichtige te bereiken: adres, werkgever of uitbetalingsinstelling voor zover u die kent. Hoe vollediger u dat aanlevert, hoe minder heen-en-weer er nadien volgt en hoe sneller de inning kan starten. Blijft de onderhoudsplichtige nadien in gebreke, dan loopt de invordering door zolang de schuld bestaat; u hoeft niet elke maand opnieuw een aanvraag in te dienen.

Begin bij uw titel: wat hebt u precies in handen?

De eerste vraag bij niet-betaling is niet welke stap u zet, maar waarop u zich baseert. Alleen een uitvoerbare titel laat gedwongen inning toe: een vonnis van de familierechtbank, of een overeenkomst die door de rechtbank bekrachtigd of gehomologeerd is. Een onderhandse afspraak tussen u beiden, hoe duidelijk ook geformuleerd en hoe eerlijk ook bedoeld, is geen titel. Zij bewijst wel dat er een verbintenis bestaat, maar zij geeft een gerechtsdeurwaarder geen enkele bevoegdheid. Wie enkel over zo een afspraak beschikt, moet eerst naar de rechtbank om er een afdwingbare beslissing van te maken; pas daarna komen de inningssporen in beeld. Kijk dus na welk stuk u hebt, of het gedateerd en ondertekend is, en of het bedrag, de vervaldag en de indexering er duidelijk in staan.

Betekening en bevel: twee formele stappen die vaak vergeten worden

Zelfs met een vonnis in handen kunt u niet meteen beslag laten leggen. Artikel 1495 Ger.W. bepaalt dat geen veroordelende beslissing ten uitvoer kan worden gelegd dan nadat zij aan de partij is betekend. Betekening is de officiele overhandiging van het vonnis door de gerechtsdeurwaarder aan uw ex-partner; zonder die stap staat de hele uitvoering stil. Artikel 1499 Ger.W. voegt daaraan toe dat aan elk uitvoerend beslag op roerend goed een bevel tot betaling voorafgaat, dat ten minste een dag voor het beslag wordt gedaan. Die twee formaliteiten zijn geen administratieve rompslomp: zij geven de schuldenaar een laatste kans om vrijwillig te betalen, en zij vormen tegelijk het bewijs dat u correct te werk bent gegaan. In de praktijk lost een betekend vonnis met bevel een deel van de dossiers al op, zonder dat er ooit beslag wordt gelegd.

De sporen naast elkaar, en hoe u kiest

Bij niet-betaling bestaan er verschillende wegen die u naast elkaar kunt bewandelen. DAVO neemt de inning over en kan onder voorwaarden voorschotten betalen. De delegatie van sommen laat u toe het geld rechtstreeks bij de inkomstenbron te laten ophalen. De gerechtsdeurwaarder legt beslag op loon, rekeningen of goederen. De strafklacht wegens familieverlating werkt vooral als drukmiddel en veronderstelt een aanhoudende weigering. Welke weg het meest zin heeft, hangt af van drie vragen: hebt u een titel, is er inkomen of vermogen waarop iets te halen valt, en gaat het om een eenmalige achterstand dan wel om een structureel patroon.

• Eenmalige achterstand bij een betaler die verder correct is: een aangetekende aanmaning met bewijs van de openstaande maanden volstaat vaak
• Structurele wanbetaling met een gekende werkgever of uitkering: delegatie van sommen of loonbeslag
• Betaler die zijn inkomsten afschermt of onvindbaar is: DAVO, dat over ruimere opsporingsmogelijkheden beschikt dan u
• Aanhoudende weigering ondanks een betekend vonnis: de strafklacht als bijkomend spoor

Delegatie van sommen: het geld bij de bron laten ophalen

Artikel 203ter oud BW voorziet dat wanneer de schuldenaar een van de onderhoudsverplichtingen niet nakomt die hem zijn opgelegd, onder meer krachtens artikel 1288, eerste lid, 3 Ger.W. of krachtens een notariele of gehomologeerde overeenkomst tussen partijen, de rechter de schuldeiser kan machtigen om inkomsten van de schuldenaar rechtstreeks te ontvangen. In gewone taal: de werkgever, de uitkeringsinstelling of een andere schuldenaar van uw ex-partner betaalt het onderhoudsgeld voortaan rechtstreeks aan u. Het voordeel is dat de betaling niet langer afhangt van de goede wil van uw ex-partner en dat u geen deurwaarder per achterstallige maand moet inschakelen. Het nadeel is dat de werkgever op de hoogte is van de regeling, wat sommige betalers als zwaarwegend ervaren; net daarom werkt de loutere aankondiging van deze stap soms al.

Waarom een onderhoudsschuld zwaarder weegt dan een gewone schuld

Een onderhoudsschuldeiser staat bij loonbeslag sterker dan een gewone schuldeiser. Hoe dat juridisch in elkaar zit en wat het voor uw dossier betekent, wordt uitgewerkt op de pagina over het spoor van de gerechtsdeurwaarder.

De volledige uitleg over de beschermde loonschijven en de uitzondering voor onderhoudsschulden: Loonbeslag via de deurwaarder.

De strafrechtelijke kant, en wat er in september 2026 verandert

Artikel 391bis Sw. straft familieverlating met gevangenisstraf van acht dagen tot zes maanden en met geldboete, of met een van die straffen alleen. Het misdrijf veronderstelt dat er een rechterlijke beslissing is en dat er meer dan twee maanden niet betaald is. Het nieuwe Strafwetboek neemt die figuur over: artikel 676 nieuw Sw. omschrijft familieverlating vanaf 1 september 2026 als het opzettelijk meer dan twee maanden in gebreke blijven de uitkering tot onderhoud te betalen aan zijn echtgenoot of aan zijn bloedverwanten in neerdalende of opgaande lijn, waartoe men werd veroordeeld door een rechterlijke beslissing. Het woord opzettelijk telt: wie aantoonbaar niet kan betalen, is iets anders dan wie niet wil betalen. Een klacht is daarom zelden het eerste wat wij aanraden, maar in dossiers waarin alle burgerlijke wegen zijn uitgeput, is zij een reeel spoor.

Wat u klaarlegt voordat u een stap zet

Elk spoor begint met hetzelfde dossier. Hoe vollediger u dat aanlegt, hoe sneller een deurwaarder, DAVO of advocaat kan werken, en hoe minder discussie er achteraf ontstaat over wat er precies openstaat.

• Het vonnis of de bekrachtigde overeenkomst, met het bewijs van betekening als dat al gebeurd is
• Een overzicht per maand van wat verschuldigd was en wat effectief betaald werd
• Rekeninguittreksels die de ontbrekende betalingen aantonen
• De indexeringsberekening, zodat het gevorderde bedrag klopt met de titel
• Uw schriftelijke aanmaningen en de antwoorden daarop
• Wat u weet over de werkgever, de uitkeringsinstelling of het vermogen van uw ex-partner

Voorbeeld: hoe een dossier in de praktijk loopt

Voorbeeld. Een moeder beschikt over een vonnis dat de vader tot een maandelijkse bijdrage voor twee kinderen veroordeelt. Vanaf januari komt er niets meer binnen. Zij maakt eerst een overzicht per maand op basis van haar rekeninguittreksels en stuurt in maart een aangetekende aanmaning met dat overzicht in bijlage. Er volgt geen reactie. Haar advocaat laat het vonnis betekenen, want dat was nooit gebeurd. Na de betekening betaalt de vader twee maanden, en stopt opnieuw. Omdat zijn werkgever gekend is, wordt vervolgens de weg van de delegatie van sommen bewandeld, zodat de bijdrage rechtstreeks van het loon naar de moeder gaat. De achterstal van de eerdere maanden blijft afzonderlijk openstaan en wordt via de deurwaarder ingevorderd. Dit is een voorbeeld: elk dossier hangt af van de titel, van de inkomsten en van de houding van de betaler.

Wat er in deze dossiers het vaakst misloopt

De fouten die wij zien, kosten meestal geen zaak maar wel maanden tijd, en soms geld.

• Wachten. Hoe langer u laat aanslepen, hoe groter de achterstal en hoe kleiner de kans dat die nog volledig geind raakt
• Het verblijf of het contact met de kinderen inhouden als drukmiddel: dat is een afzonderlijke verplichting en het keert zich tegen u
• Vorderen zonder indexering, waardoor u een lager bedrag opeist dan waarop u recht hebt
• Mondelinge aanmaningen, waarvan achteraf niets te bewijzen valt
• Een nieuwe onderhandse afspraak maken die de bestaande titel doorkruist, zonder ze te laten bekrachtigen
• Denken dat een deurwaarder ook zonder titel iets kan innen

Waar u verder leest

Kiest u voor het spoor van de gerechtsdeurwaarder, dan is de eerste vraag of u al over een uitvoerbare titel beschikt. Die voorwaarde en het verloop van het beslag behandelen we apart.

De deurwaardersweg en de uitvoerbare titel staan op innen via de gerechtsdeurwaarder.

Gehuwd, wettelijk samenwonend of feitelijk samenwonend

Voor de inning zelf maakt uw samenlevingsvorm weinig verschil: doorslaggevend is of er een titel is. Het verschil zit in de herkomst van die titel. Gehuwden hebben na een echtscheiding door onderlinge toestemming een door de rechtbank bekrachtigde overeenkomst, en de onderhoudsbijdrage voor de kinderen staat in de familierechtelijke overeenkomst. Wettelijk samenwonenden en feitelijk samenwonenden hebben geen echtscheidingsprocedure en dus ook geen vonnis dat er automatisch uit voortvloeit; zij hebben een afzonderlijke beslissing van de familierechtbank of een bekrachtigde ouderschapsovereenkomst nodig. Wie enkel op een onderling gemaakte afspraak steunt, mist die stap en merkt dat pas op het ogenblik dat er niet meer betaald wordt.