- Indexering = automatische jaarlijkse aanpassing aan de gezondheidsindex, geen nieuwe onderhandeling.
- Wettelijke basis kinderalimentatie: art. 203ter BW.
- Formule: nieuw bedrag = basisbedrag × nieuwe index / basisindex.
- Sinds januari 2026: Statbel basisjaar 2025 = 100 (voorheen 2013 = 100) — let op omzetting.
- Achterstal vorderen tot 5 jaar terug (verjaring art. 2277 BW).
- Wettelijke intrest op achterstallen: 4,5% (2026).
- Indexering ≠ wijziging: bij gewijzigde omstandigheden is een nieuw akkoord of vonnis nodig (art. 203/203bis BW, art. 1280 Ger.W.).
Waarom wordt alimentatie geïndexeerd?
De bedoeling van indexering is eenvoudig: vermijden dat een alimentatiebedrag elk jaar minder waard wordt door inflatie. Een kind heeft vandaag nu eenmaal niet dezelfde kosten als enkele jaren geleden, en ook partneralimentatie verliest koopkracht als het bedrag onveranderd blijft.
Daarom wordt in België vaak voorzien dat alimentatie jaarlijks wordt aangepast aan de gezondheidsindex. Dat kan gaan om:
- kinderalimentatie;
- partneralimentatie;
- bijdragen vastgelegd in een overeenkomst;
- bedragen opgenomen in een vonnis of arrest.
De wettelijke basis die vaak wordt aangehaald voor kinderalimentatie is art. 203ter BW. Dat artikel bevestigt dat een onderhoudsbijdrage aanpasbaar is volgens de evolutie van het indexcijfer wanneer dat zo is voorzien of wettelijk speelt. Belangrijk is vooral dit praktische punt: in veel dossiers is indexering geen nieuwe onderhandeling, maar een jaarlijkse automatische actualisering van hetzelfde basisbedrag.
Indexering staat ook los van de vraag of het oorspronkelijke bedrag “juist” was. Vindt u dat het bedrag inhoudelijk niet meer aansluit bij de huidige situatie? Dan gaat het niet meer over indexering, maar over een **wijziging van alimentatie**. Daarover leest u meer op onze pagina over alimentatie wijzigen.
Wie nog moet vastleggen hoeveel alimentatie passend is, vertrekt best eerst van een inhoudelijke berekening. Daarvoor verwijzen we naar onze pagina over alimentatie berekenen en naar onze alimentatie-tool.
De gezondheidsindex als basis
De gezondheidsindex is niet hetzelfde als de gewone consumptieprijsindex. Het gaat om een aangepaste index die in België voor verschillende wettelijke toepassingen wordt gebruikt, waaronder vaak de indexering van onderhoudsbijdragen. Statbel publiceert deze cijfers maandelijks.
In een overeenkomst of vonnis staat meestal:
- welk basisbedrag geldt;
- welke basisindex moet worden gebruikt;
- op welke datum jaarlijks moet worden geïndexeerd.
De klassieke logica is: u vergelijkt de gezondheidsindex van de maand die als referentie geldt bij de start, met de gezondheidsindex van de overeenkomstige maand één jaar later. Vervolgens past u de verhouding toe op het basisbedrag.
Let op: niet elk dossier gebruikt exact dezelfde formulering. Soms staat er:
- indexering op de verjaardag van het vonnis;
- indexering op 1 januari van elk jaar;
- indexering op basis van de index van de maand voorafgaand aan de beslissing;
- een contractuele clausule met een afwijkende formule.
Lees dus altijd eerst de tekst van uw overeenkomst of beschikking. Wie de technische methode achter alimentatiebepaling en verhouding tussen kosten wil begrijpen, vindt meer uitleg op alimentatie berekenen. De fiscale gevolgen van betaalde of ontvangen alimentatie bespreken we apart op de fiscale aspecten van alimentatie en de fiscale gevolgen van een scheiding.
Indexering versus wijziging: niet hetzelfde
Dit is veruit de grootste bron van misverstanden.
Indexering betekent: het bestaande alimentatiebedrag wordt jaarlijks aangepast aan de gezondheidsindex. Daarvoor is in principe geen nieuw akkoord en geen nieuw vonnis nodig, als de indexering al voorzien is in de overeenkomst of de beslissing. Het gaat dus om een automatische actualisering van hetzelfde bedrag.
Wijziging betekent iets anders: u wilt het bedrag zelf inhoudelijk verhogen, verlagen of anders structureren omdat de omstandigheden fundamenteel veranderd zijn. Denk aan jobverlies, een sterk gestegen zorgregeling, hogere studiekosten, medische noden, een nieuwe gezinssamenstelling of een duidelijke wijziging in draagkracht. Dan volstaat indexering niet. Dan hebt u een nieuwe overeenkomst of een rechterlijke beslissing nodig, onder meer in de sfeer van art. 203/203bis BW en procedureel art. 1280 Ger.W..
| Vraag | Indexering | Wijziging |
|---|---|---|
| Wat verandert er? | Alleen de koopkrachtcorrectie | Het inhoudelijke bedrag of de regeling |
| Automatisch? | Ja, meestal wel | Neen |
| Nieuw akkoord nodig? | Meestal niet | Ja, of een nieuw vonnis |
| Nieuwe procedure nodig? | Niet voor de gewone jaarlijkse aanpassing | Vaak wel |
| Basis | Gezondheidsindex | Gewijzigde omstandigheden |
| Voorbeelden | Jaarlijkse stijging door inflatie | Werkverlies, andere verblijfsregeling, hogere kosten kind |
Voorbeeld: betaalt u €350 per maand kinderalimentatie en moet dat in 2026 door indexering stijgen? Dan is dat indexering. Vindt u dat €350 zelfs na indexering veel te laag of te hoog is omdat het kind nu op kot zit of omdat de zorgregeling helemaal veranderde? Dan gaat het over wijziging.
Voor de procedure, bewijsstukken en juridische aanpak leest u verder op alimentatie wijzigen.
Berekeningsformule
De klassieke formule blijft:
Waarbij:
- basisbedrag = het oorspronkelijke alimentatiebedrag;
- basisindex = de gezondheidsindex die in de overeenkomst of het vonnis als vertrekpunt is vastgelegd;
- nieuwe index = de gezondheidsindex die geldt op het moment van de jaarlijkse aanpassing.
Eenvoudig voorbeeld
Stel:
- basisbedrag: €300
- basisindex: 110
- nieuwe index: 115
Dan wordt dat:
Het nieuwe maandbedrag is dan €313,64.
Waar loopt het vaak fout?
De meest voorkomende fouten zijn:
- men gebruikt de verkeerde maand;
- men neemt de consumptieprijsindex in plaats van de gezondheidsindex;
- men indexeert meerdere jaren niet en probeert dan zonder tussenstappen te rekenen;
- men vergeet de basisjaarwissel van Statbel correct te lezen;
- men denkt dat indexering pas geldt nadat de andere ouder akkoord gaat.
Wie een exacte berekening wil zonder giswerk, gebruikt best een betrouwbare tool of laat de berekening nakijken. Onderaan deze pagina vindt u praktische hulpmiddelen.
De Statbel basisjaar-wissel 2025=100
Sinds januari 2026 werkt Statbel met een nieuw basisjaar: 2025 = 100. Daarvoor werd doorgaans gewerkt met 2013 = 100. Zo'n basisjaarwissel verandert niet plots de koopkracht of de logica van indexering, maar wel de manier waarop de indexcijfers worden weergegeven.
Dat betekent concreet:
- oudere overeenkomsten of vonnissen kunnen nog verwijzen naar een index op basis 2013 = 100;
- nieuwe publicaties kunnen weergegeven worden in 2025 = 100;
- u mag die cijfers niet zomaar zonder omzetting naast elkaar zetten.
Met andere woorden: als uw basisindex uit 2020 of 2021 nog in het oude stelsel staat en uw nieuwe indexcijfer in 2026 in het nieuwe stelsel, dan moet u rekenen met de juiste omrekeningscoëfficiënten die Statbel publiceert.
Wat betekent dit voor uw indexering in 2026?
De alimentatie-indexering in 2026 is geen universeel vast percentage: ze hangt af van de basisindex-maand in uw titel. Ter indicatie steeg de gezondheidsindex in 2025 met ±2,6%. Uw exacte stijging hangt af van:
- de maand die in uw dossier als referentie geldt;
- de gebruikte basisindex;
- het juiste omgerekende indexcijfer indien oud en nieuw basisjaar door elkaar lopen.
De kernboodschap is dus: reken niet op vuistregel alleen. Controleer altijd de juiste maand en de juiste indexreeks.
Praktische tip
Als uw overeenkomst expliciet naar een oudere basis verwijst, hoeft dat niet te betekenen dat de clausule fout is. U moet alleen correct omrekenen. Gebruik daarvoor bij voorkeur:
- de publicaties op statbel.fgov.be;
- de online indexatie-tool van familierecht.vlaanderen;
- of een juridisch nagekeken berekening.
Worked example multi-jaar: 2020 → 2026
Stel dat u in januari 2020 een kinderalimentatie van €350 per maand bent overeengekomen. Elk jaar wordt dat bedrag geïndexeerd op basis van de gezondheidsindex.
Onderstaand voorbeeld is indicatief en dient alleen om de logica te tonen. Exacte cijfers hangen af van de juiste referentiemaand, de gebruikte indexreeks en de omzetting naar 2025 = 100 in 2026.
Indicatieve evolutie
| Jaar | Indicatief bedrag | Toelichting |
|---|---|---|
| 2020 | €350 | basisbedrag |
| 2021 | ±€356 | beperkte stijging |
| 2022 | ±€369 | verdere stijging |
| 2023 | ±€397 | sterkere inflatie-impact |
| 2024 | ±€408 | verdere aanpassing |
| 2025 | ±€412 | lichte bijkomende stijging |
| 2026 | richting €420 | indicatieve aanpassing |
Dit voorbeeld toont vooral dat kleine jaarlijkse aanpassingen op termijn een merkbaar verschil geven. Wie zes jaar lang niet indexeert, bouwt al snel een aanzienlijke achterstand op.
Zo pakt u dat netjes aan
Wilt u de nieuwe indexering meedelen aan uw ex-partner? Dan kan dat bijvoorbeeld per e-mail of, nog beter bij discussie, per aangetekende brief.
Houd altijd bij:
- de oorspronkelijke overeenkomst of het vonnis;
- de gebruikte indexcijfers;
- uw tussenberekeningen;
- betalingsbewijzen.
Indexeringsclausule: voorbeeld-tekst
Een duidelijke indexeringsclausule voorkomt discussie. Dit zijn veel voorkomende formuleringen.
1. Klassieke clausule
Wanneer kiezen? Dit is de meest gebruikelijke en juridisch veilige formule. Ze sluit aan bij de klassieke Belgische praktijk.
2. Vaste verhoging van 2% per jaar
Wanneer kiezen? Alleen als beide partijen bewust een vaste voorspelbare stijging willen. Nadeel: 2% kan te laag zijn bij hoge inflatie, of te hoog bij lage inflatie.
3. Combinatieclausule
Wanneer kiezen? Soms interessant voor de onderhoudsgerechtigde, maar potentieel conflictgevoeliger. Alleen verstandig als beide partijen de gevolgen goed begrijpen.
4. Afzien van indexering
Wanneer kiezen? Alleen uitzonderlijk. Het risico is duidelijk: zonder indexering verliest het bedrag na verloop van tijd koopkracht. Wat vandaag werkbaar lijkt, kan over enkele jaren te laag zijn.
Wie een nieuwe regeling opstelt in het kader van kinderen, doet er goed aan dat meteen correct te verwerken in de kindregeling of op onze pagina over alimentatie voor kinderen.
Praktische toepassing als betaler en ontvanger
Voor de betaler is de belangrijkste regel: wacht niet tot de andere ouder erom vraagt. Als de indexering automatisch van toepassing is, bent u in principe zelf verantwoordelijk om het correcte bedrag tijdig aan te passen.
Voor de ontvanger geldt: controleer jaarlijks of de indexering effectief werd toegepast. Veel achterstallen ontstaan niet uit kwaadwilligheid, maar uit slordigheid of onwetendheid.
Praktische checklist
- Lees de overeenkomst of het vonnis opnieuw.
- Noteer de referentiedatum.
- Zoek de juiste gezondheidsindex op.
- Bereken het nieuwe bedrag.
- Communiceer schriftelijk bij voorkeur vóór de eerste betaling van het nieuwe bedrag.
- Bewaar bewijs.
Gaat het niet alleen over indexering maar over structurele onbetaalde bedragen? Dan kan ook **DAVO** relevant zijn. Daarover leest u meer op alimentatie niet-betaling.
Achterstal indexering vorderen
Niet-geïndexeerde alimentatie kan oplopen tot een serieuze achterstand. In veel gevallen kunt u die achterstallige indexering nog terugvorderen, maar niet onbeperkt. Voor periodieke alimentatievorderingen wordt doorgaans verwezen naar de vijfjarige verjaring van art. 2277 BW.
Dat betekent praktisch: wie jaren wacht, kan een deel van de oudere indexering verliezen. Snel reageren is dus belangrijk.
Stappenplan bij achterstal
-
1
Maak een duidelijke berekening
Werk jaar per jaar. Vermeld het basisbedrag, de gebruikte indexcijfers, het verschuldigde bedrag en het werkelijk betaalde bedrag. -
2
Stuur een aangetekende brief
Vraag betaling van de achterstal en voeg de berekening toe. -
3
Laat een advocaat een ingebrekestelling sturen
Dat verhoogt vaak de druk en voorkomt verdere discussie over de ernst van uw vordering. -
4
Schakel zo nodig een gerechtsdeurwaarder in
Zeker als u al beschikt over een uitvoerbare titel of als de andere partij blijft weigeren. -
5
Overweeg DAVO
Bij hardnekkige niet-betaling kan de Dienst voor Alimentatievorderingen ondersteuning bieden.
Zijn er ook intresten verschuldigd?
Op achterstallige bedragen kunnen in principe wettelijke intresten verschuldigd zijn — 4,5% (2026). De exacte rente en toepassingsdatum hangen af van de context van uw dossier. Laat dat bij grotere achterstallen best correct narekenen.
Welke stukken bewaart u best?
- overeenkomst, EOT of vonnis;
- eventuele latere wijzigingen;
- indexcijfers per jaar;
- bankuittreksels of betalingsbewijzen;
- e-mails of brieven over de indexering.
Tools voor uw indexering-berekening
U hoeft het niet allemaal manueel uit te rekenen.
Handige hulpmiddelen zijn:
- familierecht.vlaanderen online indexatie-tool — een bekende gratis tool om alimentatie-indexering te berekenen.
- statbel.fgov.be — voor de officiële publicatie van de gezondheidsindex en informatie over de basisjaarwissel.
- Echtscheidingshulp.be tool via onze alimentatiepagina — handig als u tegelijk uw regeling inhoudelijk wilt voorbereiden.
- Excel-template met de formule `=basisbedrag*nieuwe_index/basisindex` om eenvoudig per jaar te werken.
Meer info vindt u op onze EOT-tool en echtscheiding met onderlinge toestemming.