Alimentatie berekenen in België: methode en voorbeelden

De basis: hoe wordt alimentatie berekend in België?

Er bestaat in België geen één enkele wettelijke formule die automatisch het juiste alimentatiebedrag uitspuwt. Dat geldt zowel voor kinderalimentatie als voor partneralimentatie. De familierechter behoudt beoordelingsvrijheid en kijkt altijd naar de concrete situatie van het gezin.

Voor kinderen vertrekt men juridisch van de onderhoudsplicht van de ouders. Daarbij zijn vooral art. 203 B.W. en art. 203bis B.W. relevant: ouders moeten naar evenredigheid van hun middelen bijdragen in de kosten van hun kinderen. Dat gebeurt dus niet louter “ieder de helft”, maar in verhouding tot ieders draagkracht.

In de praktijk gebruikt men voor kinderalimentatie vaak de Methode Hobin (IGAK) als technisch referentiekader. Die methode probeert op een gestructureerde manier te bepalen:

1. wat kinderen ongeveer kosten bij een bepaald gezinsinkomen,
2. welk deel daarvan door elke ouder moet worden gedragen,
3. en hoe de verblijfsregeling daarop inwerkt.

Voor partneralimentatie ligt het anders. Daar bestaat nog minder een vaste rekensom. De rechter kijkt vooral naar behoefte en draagkracht, met als juridische kapstokken onder meer art. 209 B.W. voor behoefte en art. 301 B.W. voor partneralimentatie na echtscheiding.

Wilt u snel een indicatie? Start met onze gratis alimentatie calculator en gebruik deze pagina als verdiepende handleiding. Voor het bredere kader: onze algemene alimentatiegids.

Methode Hobin: hoe werkt de officiële rekentool?

De Methode Hobin (IGAK) is vandaag het belangrijkste praktische kader om kinderalimentatie te benaderen in België. Ze werd in 2017 ontworpen door Rob Hobin, voormalig vrederechter, en kreeg nadien steeds meer gewicht in de praktijk.

Daarnaast werd de methode in 2025 geactualiseerd, onder meer tot 8 kinderen en met een nieuwe IGAK-tabel (gepubliceerd in TFR 2025/05). Ook de Cassatie-uitspraak van 5/12/2022 is belangrijk, omdat die mee verklaart waarom Hobin in de praktijk als legitiem en bruikbaar referentiekader wordt gezien.

De officiële tool is beschikbaar via alimentatie.rechtbanken-tribunaux.be, met daarnaast een OVB-handleiding voor advocaten en bemiddelaars. De output blijft altijd een indicatie binnen een juridisch kader, geen blind automatisme.

1. 1

   Stap 1 — Netto gezinsinkomen samentellen

   Eerst kijkt men naar het netto beschikbare inkomen van beide ouders samen: nettolonen, bepaalde vervangingsinkomsten en soms andere terugkerende middelen. Voorbeeld: ouder A €2.400 + ouder B €3.200 = €5.600 netto gezinsinkomen per maand.
2. 2

   Stap 2 — IGAK-tabel: globaal kostenniveau van het kind

   De IGAK-tabel (Individuele Geïndividualiseerde Alimentatie Kosten) koppelt het gezinsinkomen aan een geraamd kostenniveau van kinderen, rekening houdend met leeftijd en aantal. De kost ligt hoger naarmate het gezinsinkomen stijgt, kinderen ouder worden, of er meer kinderen zijn.
3. 3

   Stap 3 — Verdeling volgens draagkrachtverhouding

   Het totale kostenniveau wordt verdeeld in verhouding tot het netto-inkomen. Bij €2.400 vs €3.200 geeft de officiële Hobin-rekentool ongeveer 37% (Sofie) / 63% (Marc). De ouder met het hoogste inkomen draagt dus het grootste deel.
4. 4

   Stap 4 — Correctie voor de verblijfsregeling

   Pas daarna kijkt men naar de concrete verblijfsregeling (50/50, 60/40, 70/30, …). Een gelijk verblijf betekent niet automatisch dat niemand iets betaalt: bij ongelijke inkomens blijft vaak een compenserende geldstroom nodig. De methode corrigeert het theoretische aandeel met de kosten die al in natura worden gedragen.

Waarom de methode nuttig is

De grote sterkte van Hobin is dat de berekening transparanter wordt dan een puur buikgevoel of een arbitrair percentage. Tegelijk blijft het geen wet van Meden en Perzen. Een rechter kan afwijken bij bijvoorbeeld:

• bijzondere medische noden,
• uitzonderlijke schoolkosten,
• sterk wisselende inkomsten,
• schuldenlast,
• of een niet-realistische verblijfsregeling op papier.

Snel een indicatie zonder alle tabellen door te lopen? Gebruik onze gratis alimentatie calculator. Voor het volledige juridische overzicht: de hub alimentatie.

Voorbeeld: kinderalimentatie voor Sofie & Marc

Neem dit profiel:

• Sofie verdient netto €2.400/maand
• Marc verdient netto €3.200/maand
• zij hebben 2 kinderen van 8 en 12 jaar
• de kinderen verblijven in een 50/50-regeling

Stap 1: gezamenlijk netto-inkomen

€2.400 + €3.200 = €5.600 netto gezinsinkomen

Stap 2: kostenverdeling volgens draagkracht

Bij dit profiel verdeelt de Methode Hobin (IGAK) de kinderkosten volgens draagkracht. De officiële rekentool geeft een kostenverdeling van ongeveer 37% (Sofie) / 63% (Marc) — de ouder met het hoogste inkomen draagt het grootste deel.

Stap 3: gewoon onderhoudsgeld na 50/50-correctie

Omdat beide ouders de kinderen ongeveer de helft van de tijd opvangen, dragen zij al een deel rechtstreeks. Toch blijft er meestal een bijdrage. Voor dit voorbeeld komt het gewoon onderhoudsgeld volgens de officiële Hobin-rekentool uit op ongeveer €86 per maand (totaal voor beide kinderen).

Bereken uw eigen situatie via onze alimentatie calculator. Voor verblijfsafspraken: de juridische kindregeling-expertise en onze pagina over de kindregeling.

Factoren die het bedrag bepalen

De exacte alimentatie hangt nooit van één element af. Dit zijn de belangrijkste factoren.

Bij kinderalimentatie

• Netto-inkomen van beide ouders. Niet alleen loon, maar het volledige beschikbare inkomen. Wie meer middelen heeft, draagt doorgaans een groter aandeel.
• Aantal kinderen en hun leeftijd. Twee tieners kosten in de regel meer dan één kleuter. De IGAK-tabellen houden rekening met leeftijdscategorieën en gezinsomvang.
• Verblijfsregeling of co-ouderschap. Een 50/50-regeling verlaagt vaak de transfer, maar brengt die niet automatisch op nul. Bij 70/30 of 60/40 ligt het bedrag vaak hoger voor de ouder met minder verblijfsdagen en/of hoger inkomen.
• Bijzondere behoeften van het kind. Denk aan medische behandelingen, leerstoornissen, aangepaste begeleiding, therapie, internaat of hoge vervoerskosten.
• Andere onderhoudsverplichtingen en reële lasten. Nieuwe kinderen, schuldenlast, vaste zorgkosten of uitzonderlijke gezinssituaties kunnen de draagkracht beïnvloeden.

Bij partneralimentatie

• Duur van het huwelijk. Hoe langer het huwelijk, hoe relevanter de wederzijdse economische verwevenheid vaak is.
• Carrière-opofferingen tijdens het huwelijk. Wie minder werkte om voor kinderen of huishouden te zorgen, kan achteraf moeilijker meteen financieel herstellen.
• Leeftijd en herinschakelingskansen. Een jonge ex-partner met sterke beroepskansen staat anders dan iemand die op latere leeftijd opnieuw moet beginnen.
• Inkomensmogelijkheden van beide ex-partners. Niet alleen het huidige inkomen telt, maar ook de redelijke mogelijkheid om opnieuw inkomsten te verwerven.
• Levensstandaard tijdens het huwelijk. Partneralimentatie probeert soms een abrupte economische terugval te temperen, binnen de grenzen van behoefte en draagkracht.

Voor een bredere duiding van alle soorten onderhoudsbijdragen: de overzichtspagina alimentatie.

Buitengewone kosten: gewone vs uitzonderlijke uitgaven

Een veelgemaakte fout is denken dat het maandelijkse basisbedrag álle kosten van de kinderen dekt. Dat is meestal niet zo.

Gewone kosten

Die zitten normaal gezien vervat in de basisbijdrage of in de dagelijkse verblijfskosten:

• voeding,
• huisvesting,
• kleding,
• nutsvoorzieningen,
• gewone schoolkosten,
• standaard vrijetijdsbesteding.

Buitengewone kosten

Die worden vaak apart geregeld, bijvoorbeeld 50/50 of pro rata volgens inkomen. Denk aan:

• medische kosten die niet door het RIZIV worden terugbetaald,
• orthodontie,
• psychologische begeleiding,
• privéschool of uitzonderlijk schoolgeld,
• dure sportactiviteiten,
• buitenlandse schoolreizen,
• stagekosten,
• rijbewijs.

Net daar ontstaan vaak conflicten. Daarom is het slim om in een EOT of ouderschapsakkoord heel precies te definiëren welke kosten “buitengewoon” zijn, welke voorafgaande toestemming nodig is en binnen welke termijn bewijsstukken moeten worden doorgestuurd. Zie ook onze pagina’s over kindregeling en de juridische kindregeling-expertise.

Partneralimentatie: 2-stappen-methodologie

Voor partneralimentatie bestaat in België geen officiële rekentabel zoals bij Hobin voor kindkosten. De rechter heeft dus ruimere beoordelingsvrijheid. Toch kunt u in de praktijk met een nuttige 2-stappenmethodologie werken.

Stap 1 — Behoefte vaststellen

Eerst wordt bekeken of de vragende ex-partner daadwerkelijk behoefte heeft aan ondersteuning, beoordeeld tegen de achtergrond van:

• de levensstandaard tijdens het huwelijk,
• de huidige noodzakelijke uitgaven,
• de mogelijkheid om zelf inkomsten te verwerven,
• en de overgang naar een zelfstandig leven na de scheiding.

Het gaat niet om een recht op exact dezelfde levensstijl als tijdens het huwelijk, maar om een redelijke beoordeling van de noden. Een partner die jarenlang deeltijds werkte om voor de kinderen te zorgen, kan een duidelijk sterkere behoefte aantonen dan iemand met een stabiele voltijdse loopbaan.

Stap 2 — Draagkracht bepalen

Daarna wordt nagegaan wat de andere ex-partner werkelijk kan missen. Men vertrekt van het netto-inkomen en trekt daar de eigen redelijke kosten en bestaande verplichtingen vanaf. Kinderalimentatie heeft hier vaak voorrang in de praktijk.

Partneralimentatie is dus alleen aan de orde als er:

1. een aantoonbare behoefte is bij de ene partner, én
2. voldoende draagkracht bij de andere.

Daarom is het gevaarlijk om met losse vuistregels te werken zoals “20 tot 35% van het inkomensverschil”. Zulke percentages circuleren online, maar zonder harde wettelijke basis. Gebruik ze hoogstens als ruwe gevoelsindicatie, nooit als betrouwbaar eindresultaat.

Duur van partneralimentatie

De duur is in België doorgaans beperkt en is in principe gekoppeld aan de duur van het huwelijk, met een maximumregel (art. 301 §4 B.W.). De concrete toepassing hangt af van de wettelijke context en de feiten van het dossier.

Fiscale spiegel

Ook fiscaal speelt partneralimentatie mee. Wat voor de ene partij deels aftrekbaar is, is voor de andere partij in beginsel belastbaar volgens de spiegelregel. Meer in onze fiscale gids over alimentatie en het fiscaal overzicht.

Fiscale impact op netto-bedrag

Wie alimentatie berekent, mag de fiscaliteit niet vergeten. Het bedrag dat maandelijks wordt betaald, is niet altijd hetzelfde als de echte netto-impact op jaarbasis.

Voor alimentatiebetalingen geldt een afbouw van de fiscale aftrek:

Voor betalingen in 2026 is de aftrek dus 60% (aangifte aanslagjaar 2027). Tegelijk geldt de spiegelregel: het aftrekbare deel bij de betaler is in beginsel belastbaar bij de ontvanger.

Daarnaast geldt sinds 1/1/2025 een EER-restrictie: betalingen aan begunstigden buiten de EER zijn niet langer aftrekbaar. Dat kan relevant zijn bij grensoverschrijdende situaties.

Voor codes, voorwaarden en uitzonderingen leest u verder op alimentatie en fiscaliteit en de algemene fiscale expertise.

Veelgemaakte fouten

Bij alimentatieberekeningen zien we vaak dezelfde misverstanden terugkeren.

• De oude term “Renard-methode” blijven gebruiken. Historisch begrijpt iedereen wat ermee bedoeld wordt, maar op deze site gebruiken we correct Methode Hobin (IGAK) als actuele referentie.
• Denken dat 50/50-verblijf automatisch nul bijdrage betekent. Onjuist. Bij ongelijke inkomens blijft vaak een compenserende betaling nodig.
• Geen onderscheid maken tussen gewone en buitengewone kosten. Daardoor ontstaat achteraf ruzie over schoolreizen, orthodontie of hobby’s.
• Bruto- in plaats van netto-inkomen vergelijken. Netto beschikbaar inkomen is veel relevanter dan een kale brutovergelijking.
• Partneralimentatie berekenen met internetpercentages. Dat levert vaak een fout verwachtingspatroon op. Behoefte en draagkracht blijven doorslaggevend.
• Fiscaliteit negeren. Het nettoresultaat kan gevoelig verschillen door aftrek en belastbaarheid.
• Geen indexering voorzien of opvolgen. Alimentatie wordt vaak jaarlijks geïndexeerd. Zie onze pagina over indexering van alimentatie.
• Niet reageren bij niet-betaling. Wachten lost zelden iets op. Zie niet-betaling en DAVO.

Wanneer alimentatieberekening laten herzien?

Een bestaande regeling is niet per definitie definitief. Een herziening kan aan de orde zijn wanneer er een relevante wijziging is in de omstandigheden, bijvoorbeeld:

• jobverlies,
• forse loonstijging of -daling,
• wijziging van de verblijfsregeling,
• nieuwe medische noden van het kind,
• nieuwe kinderen,
• of gewijzigde fiscale of praktische situatie.

Laat u dus niet misleiden door een oud bedrag dat “nu eenmaal ooit is afgesproken”. Als de feiten wezenlijk veranderd zijn, kan een aanpassing verdedigbaar zijn. Voor de procedure en juridische voorwaarden: alimentatie wijzigen.

Wilt u alles meteen correct in een EOT regelen? Ons EOT-pakket kost €599 excl. BTW per koppel totaal (€724,79 incl. BTW). Daarin zitten de EOT-wizard, advocatencontrole, verzoekschrift, indiening en opvolging tot bekrachtiging. Module kinderen +€100 excl. BTW; module onroerend goed +€100 excl. BTW. Bemiddeling is niet inbegrepen en kost apart doorgaans indicatief €1.000–€2.500 totaal (±€100–150/uur, geen vast pakket). Meer info via onze EOT-tool en echtscheiding met onderlinge toestemming.

Veelgestelde vragen

Lees verder