Kindregeling

Mr. Peter-Jan De Meulenaere· · ·

Officiële ouderschapsregeling in België: wanneer is uw verblijfsovereenkomst bindend en afdwingbaar?

Een afspraak over de kinderen wordt in België "officieel" zodra de familierechtbank ze homologeert of in een vonnis vastlegt. Een verplicht overheidsformulier bestaat niet. Ouders kunnen hun akkoord over gezag, verblijf en onderhoud op ieder ogenblik laten homologeren (art. 1253ter/3, § 3 Ger.W.; voor de huisvesting ook art. 374, § 2 oud BW). Bij een echtscheiding door onderlinge toestemming gebeurt dat in het echtscheidingsvonnis (art. 1298 Ger.W.). Bij niet-naleving voorziet de wet onder meer de loonmachtiging (art. 203ter oud BW) en de afdwinging van de verblijfsregeling (art. 387ter oud BW).

Laatst juridisch nagekeken: oktober 2026.

In het kort

• "Officieel" betekent in België: gehomologeerd door de familierechtbank of vastgelegd in een vonnis. Een wettelijk verplicht ouderschapsplan-formulier, zoals in Nederland, kent het Belgische recht niet.
• Een mondelinge afspraak of een ondertekende onderhandse overeenkomst is geen uitvoerbare titel. De handhaving van de verblijfsregeling via de familierechtbank vertrekt van een rechterlijke beslissing of een EOT-overeenkomst.
• Gehuwde en ongehuwde ouders kunnen voor de kinderen dezelfde weg naar de familierechtbank volgen.
• Bij een echtscheiding door onderlinge toestemming (EOT) homologeert de rechtbank de afspraken over de minderjarige kinderen samen met de echtscheiding. De zaak blijft daarna op de rol.
• Een officiële regeling ligt niet voor altijd vast. Bij nieuwe elementen of nieuwe omstandigheden kan ze opnieuw voor dezelfde rechtbank komen.

Wat betekent "officieel" bij een afspraak over de kinderen?

Wie zoekt naar een "officieel ouderschapsplan" of een "official family court agreement" in België, vindt vaak Nederlandse informatie: daar is een ouderschapsplan verplicht. In België spreekt men van een ouderschapsovereenkomst of een akkoord over de maatregelen voor de kinderen (in de zoekmachines ook wel ouderschapsplan genoemd). Het Belgische recht schrijft geen vast formulier voor. Wat telt, is wat er in uw akkoord staat en of de familierechtbank het heeft gehomologeerd.

Homologeren betekent dat de rechtbank uw akkoord bekrachtigt in een beslissing. Ze kan dat weigeren als het akkoord kennelijk strijdig is met het belang van de kinderen (art. 1253ter/3, § 3 Ger.W.). Voor de huisvesting van de kinderen zegt de wet hetzelfde: het akkoord van de ouders wordt gehomologeerd, tenzij het kennelijk strijdig is met het belang van het kind (art. 374, § 2 oud BW). Uw eigen keuzes blijven dus het vertrekpunt.

Sommige rechtbanken bieden wel eigen modellen aan. De familierechtbank in Gent heeft bijvoorbeeld een model 6, een akkoord over maatregelen voor de kinderen. Kijk op de site van uw eigen rechtbank of er een model bestaat. Wat erin hoort, leest u bij ons model ouderschapsplan voor de familierechtbank. Een uitgewerkt voorbeeld vindt u in het voorbeeld ouderschapsplan en co-ouderschap template.

Ouderschapsovereenkomst nodig?

Leg online de verblijfsregeling, de vakanties en de onderhoudsbijdrage vast. Een advocaat kijkt de overeenkomst na.

Hoe bindend is uw afspraak? De rangorde van losse afspraak tot vonnis

1. Een mondelinge afspraak of een reeks berichtjes

Neem Kato en Arne uit Aalst, nooit getrouwd, met een zoontje van zes. Via berichtjes spreken ze een week-weekregeling af en een maandelijks bedrag. Stopt Arne met betalen, of houdt Kato hun zoon na de vakantie bij zich, dan heeft geen van beiden een titel om dat te laten afdwingen.

De onderhoudsplicht zelf bestaat wel, ook zonder afspraak: beide ouders zorgen naar evenredigheid van hun middelen voor onder meer de huisvesting, het levensonderhoud, de opvoeding en de opleiding van hun kinderen (art. 203 oud BW). Wie die plicht zonder akkoord wil laten vastleggen, moet naar de familierechtbank. Zaken over het ouderlijk gezag, de verblijfsregeling, het persoonlijk contact en de onderhoudsverplichtingen worden geacht spoedeisend te zijn (art. 1253ter/4, § 2 Ger.W.). Wordt de zaak ingeleid met een verzoekschrift, dan vindt de inleidende zitting uiterlijk binnen vijftien dagen na de neerlegging plaats.

2. Een ondertekende onderhandse overeenkomst

Zetten Kato en Arne hun afspraken op papier en ondertekenen ze allebei, dan is dat een stap vooruit. Maar het blijft een onderhandse overeenkomst en geen uitvoerbare titel. Waarom dat telt, leest u op onze pagina over de bekrachtiging van uw overeenkomst door de familierechtbank.

De loonmachtiging kan gevraagd worden voor verplichtingen die uit de wet volgen (onder meer art. 203 en 203bis oud BW), voor de kinderbijdrage uit een EOT-overeenkomst (art. 1288, eerste lid, 3° Ger.W.) of voor een verbintenis uit een notariële of gehomologeerde overeenkomst tussen partijen (art. 203ter oud BW). Een louter onderhandse overeenkomst staat niet in die opsomming.

Een overeenkomst over de onderhoudsbijdrage moet bovendien het bedrag verantwoorden, onder meer in het licht van de middelen van de ouders, de kosten van het kind en de verblijfsregeling (art. 1321, § 1 Ger.W.).

3. Een gehomologeerd akkoord

Partijen kunnen de familierechtbank op ieder ogenblik vragen om hun overeenkomsten te homologeren over de afzonderlijke verblijfplaatsen, het ouderlijk gezag, de verblijfsregeling en het persoonlijk contact, en de onderhoudsverplichtingen (art. 1253ter/3, § 3 Ger.W.). Dat geldt voor gehuwde en ongehuwde ouders.

In zaken over minderjarige kinderen moeten partijen in principe in persoon verschijnen (art. 1253ter/2 Ger.W.). Die persoonlijke verschijning is niet vereist bij een akkoord over alle vorderingen dat een advocaat, een notaris of een erkend bemiddelaar opstelde, al kan de rechter ze altijd bevelen. Wat dat betekent voor een akkoord dat u zelf opstelde, leest u bij ons model ouderschapsplan voor de familierechtbank.

Loopt er al een echtscheidingsprocedure op grond van onherstelbare ontwrichting, dan kunnen partijen op ieder ogenblik hun overeenkomsten over voorlopige maatregelen laten homologeren, ook voor de kinderen (art. 1256 Ger.W.). De rechter kan weigeren als de overeenkomst duidelijk in strijd is met het belang van de kinderen.

Een akkoord uit de kamer voor minnelijke schikking wordt opgenomen in een proces-verbaal met formulier van tenuitvoerlegging, of in een vonnis (art. 734/2 Ger.W.). Gaat het over aangelegenheden die het kind aanbelangen, zoals het verblijf, dan vermeldt het hoe met zijn belang rekening is gehouden. Meer daarover in ons artikel over de kamer voor minnelijke schikking.

4. Een EOT-overeenkomst, gehomologeerd bij de echtscheiding

Bij een echtscheiding door onderlinge toestemming moeten gehuwde ouders hun afspraken over de kinderen schriftelijk vastleggen. Het gaat om het gezag over de persoon en het beheer van de goederen van de kinderen en het persoonlijk contact, tijdens de procedure én na de echtscheiding, en om de bijdrage van elke ouder in het levensonderhoud, de opvoeding en de passende opleiding (art. 1288, eerste lid, 2° en 3° Ger.W.). De overeenkomst moet ook aangeven hoe rekening is gehouden met het belang van het kind (art. 1288, tweede lid Ger.W.).

Neem Ines en Dirk uit Kortrijk, met twee dochters. Hun EOT-overeenkomst regelt een verblijf om de week en een maandelijkse bijdrage. Zijn alle voorwaarden en formaliteiten vervuld, dan spreekt de familierechtbank de echtscheiding uit en homologeert ze tegelijk de overeenkomsten over de minderjarige kinderen (art. 1298 Ger.W.). Een afzonderlijke procedure is niet nodig.

De EOT-overeenkomst heeft een eigen plaats in de handhavingsregels. De loonmachtiging verwijst uitdrukkelijk naar de kinderbijdrage uit die overeenkomst (art. 203ter oud BW). En de afdwinging van de verblijfsregeling geldt ook wanneer de rechten van de partijen in een EOT-overeenkomst geregeld zijn (art. 387ter, § 2 oud BW).

Zien de echtgenoten af van de procedure, dan verbinden de overeenkomsten hen voorlopig. Hebben ze niet de vorm van een uitvoerbare titel, dan spreekt de rechtbank op verzoek van een partij een voorlopige maatregel uit die ermee overeenstemt (art. 1294bis Ger.W.). Met de gratis EOT-tool maakt u een ontwerp van zo'n overeenkomst op om na te lezen.

5. Een vonnis zonder akkoord

Zijn de ouders het niet eens, dan beslist de familierechtbank. Hebben de ouders samen het ouderlijk gezag, dan onderzoekt de rechtbank op vraag van minstens één ouder bij voorrang een gelijkmatig verdeelde huisvesting (art. 374, § 2 oud BW). Vindt de rechtbank dat niet de meest passende oplossing, dan kan ze een ongelijk verdeeld verblijf vastleggen. Bij meerdere kinderen streeft ze naar eenzelfde regeling voor alle broers en zussen. Ze oordeelt in elk geval bij een met bijzondere redenen omkleed vonnis. Hoe zo'n procedure loopt, leest u op onze pagina over spoedeisende maatregelen.

Het verschil met een gehomologeerd akkoord zit in wie kiest: daar de ouders, hier de rechter.

Wat kunt u doen als de andere ouder zich niet aan de regeling houdt?

De bijdrage wordt niet betaald: loonmachtiging

Met een loonmachtiging laat de familierechtbank u toe om de inkomsten van de andere ouder, of andere bedragen die een derde hem verschuldigd is, rechtstreeks te ontvangen (art. 203ter oud BW). De rechtbank staat de machtiging in elk geval toe als de onderhoudsplichtige zich in de twaalf maanden vóór het verzoekschrift gedurende twee, al dan niet opeenvolgende, termijnen geheel of gedeeltelijk aan zijn betaling heeft onttrokken. Enkel bij uitzonderlijke omstandigheden eigen aan de zaak kan de rechtbank anders oordelen.

De bijdrage wordt niet betaald: de DAVO

Het vonnis of de overeenkomst over de onderhoudsbijdrage moet de gegevens van de Dienst voor alimentatievorderingen vermelden. Het moet ook wijzen op de opdracht van die dienst: voorschotten op onderhoudsbijdragen toekennen en verschuldigde bijdragen invorderen (art. 1321, § 3 Ger.W.). Het verschil tussen een onderhoudsbijdrage voor kinderen en een uitkering tussen ex-partners leest u in ons artikel over het verschil tussen onderhoudsbijdrage en alimentatie.

Het verblijf wordt niet nageleefd

Weigert een ouder de rechterlijke beslissing over de verblijfsregeling of het persoonlijk contact uit te voeren, dan kan de zaak opnieuw voor de familierechtbank komen die er al kennis van nam (art. 387ter, § 1 oud BW). De rechter behandelt de zaak met voorrang boven alle andere zaken. Hij kan:

• nieuwe beslissingen nemen over het ouderlijk gezag of de huisvesting van het kind;
• de benadeelde ouder toestaan een beroep te doen op dwangmaatregelen, waarvan hij de aard en de regels bepaalt in het belang van het kind;
• een dwangsom uitspreken om de naleving te waarborgen.

Die beslissing is van rechtswege uitvoerbaar bij voorraad. Is de verblijfsregeling geregeld in een EOT-overeenkomst, dan wordt de zaak bij de familierechtbank aanhangig gemaakt met een verzoekschrift op tegenspraak (art. 387ter, § 2 oud BW).

Kan een officiële regeling later nog wijzigen?

Ja. De wet voorziet drie wegen.

Ten eerste blijven zaken die geacht worden spoedeisend te zijn, ingeschreven op de rol van de familierechtbank, ook na een uitspraak in hoger beroep: de blijvende saisine (art. 1253ter/7 Ger.W.). Bij nieuwe elementen kan dezelfde zaak opnieuw voor de rechtbank worden gebracht, bij conclusie of met een schriftelijk verzoek ter griffie. Die nieuwe elementen moeten op straffe van nietigheid in het verzoek worden aangeduid. Voor de verblijfsregeling, het persoonlijk contact en het ouderlijk gezag gaat het om nieuwe omstandigheden die de toestand van de partijen of van het kind kunnen wijzigen. De rechtbank willigt zo'n nieuw verzoek enkel in als het belang van het kind dat rechtvaardigt. In eerste aanleg is er geen nieuw rolrecht verschuldigd voor een nieuw of aanvullend verzoek in een bestaand familiedossier, als de zaak spoedeisend is.

Ten tweede blijft na een EOT de zaak op de rol bij afspraken over het gezag, het persoonlijk contact of de bijdrage voor de kinderen (art. 1288, laatste lid Ger.W.). Wijzigen nieuwe omstandigheden buiten de wil van de partijen hun toestand of die van de kinderen ingrijpend, dan kunnen ze de zaak opnieuw voor de rechtbank brengen die de echtscheiding uitsprak. Dat gebeurt met een schriftelijk verzoek ter griffie, waarin die omstandigheden op straffe van nietigheid omschreven staan. Meer daarover op onze pagina over het wijzigen van een EOT-overeenkomst.

Ten derde kan de familierechtbank in het belang van het kind alle beschikkingen over het ouderlijk gezag opleggen of wijzigen, op verzoek van één of beide ouders of van de procureur des Konings (art. 387bis oud BW).

Zijn de ouders het eens over de wijziging, dan laten ze hun nieuwe akkoord op dezelfde manier homologeren (art. 1253ter/3, § 3 Ger.W.). Een nieuwe afspraak die alleen op papier blijft, verandert niets aan de bestaande beslissing: die blijft de titel waarop de andere ouder zich kan beroepen.

Geldt dit ook voor ongehuwde ouders?

Ja. De regels over ouderlijk gezag, verblijfsregeling, persoonlijk contact en onderhoudsverplichtingen hangen niet af van een huwelijk. Ook voor feitelijk of wettelijk samenwonende ouders gelden die zaken als spoedeisend (art. 1253ter/4, § 2 Ger.W.). Hun akkoord kan op dezelfde manier gehomologeerd worden (art. 1253ter/3, § 3 Ger.W.).

Bevoegd is in principe de familierechtbank van de woonplaats van het kind, of bij gebrek daaraan van zijn gewone verblijfplaats (art. 629bis, § 2 Ger.W.). Loopt er al een zaak tussen de ouders bij een familierechtbank, dan gaan nieuwe vorderingen in principe naar die rechtbank (art. 629bis, § 1 Ger.W.). In Gent kunnen samenwonende ouders voor maatregelen over de kinderen het modelverzoekschrift 2 gebruiken, of model 6 als ze het eens zijn. Wat er verder speelt bij een breuk zonder huwelijk, leest u op onze pagina over uit elkaar gaan zonder huwelijk. Een gratis ontwerp van ouderschapsovereenkomst maakt u op met onze kindregeling-tool.

Wetsartikelen in dit artikel

• Art. 203 oud BW: onderhoudsplicht van de ouders naar evenredigheid van hun middelen.
• Art. 203bis oud BW: bijdrage van elke ouder naar zijn aandeel in de middelen.
• Art. 203ter oud BW: loonmachtiging.
• Art. 374, § 2 oud BW: homologatie van het akkoord over de huisvesting; gelijkmatig verdeelde huisvesting.
• Art. 387bis oud BW: opleggen of wijzigen van beschikkingen over het ouderlijk gezag.
• Art. 387ter oud BW: afdwinging van de verblijfsregeling en het persoonlijk contact, ook bij een EOT-overeenkomst.
• Art. 629bis Ger.W.: bevoegde familierechtbank (familiedossier, woonplaats van het kind).
• Art. 734/2 Ger.W.: akkoord in de kamer voor minnelijke schikking.
• Art. 1253ter/2 Ger.W.: persoonlijke verschijning en uitzondering bij een akkoord.
• Art. 1253ter/3, § 3 Ger.W.: homologatie van akkoorden over gezag, verblijf en onderhoud.
• Art. 1253ter/4, § 2 Ger.W.: zaken die geacht worden spoedeisend te zijn.
• Art. 1253ter/7 Ger.W.: blijvende saisine en nieuwe elementen.
• Art. 1256 Ger.W.: homologatie van voorlopige maatregelen tijdens een echtscheidingsprocedure.
• Art. 1288 Ger.W.: afspraken over de kinderen in een EOT, herziening en blijvende rol.
• Art. 1294bis Ger.W.: voorlopige binding van de EOT-overeenkomsten bij afstand van de procedure.
• Art. 1298 Ger.W.: homologatie van de overeenkomsten over de minderjarige kinderen in het EOT-vonnis.
• Art. 1321 Ger.W.: verantwoording van de onderhoudsbijdrage; vermelding van de loonmachtiging en de DAVO.

Hulp nodig?

Wilt u scheiden met akkoord, dan maakt u met onze gratis EOT-tool een ontwerp op om na te lezen. Wilt u dat een advocaat de overeenkomst nakijkt, het verzoekschrift opmaakt, neerlegt en opvolgt tot het vonnis, bekijk dan het bekrachtigingstraject. Liever eerst uw situatie bespreken? Plan een gesprek of bel naar +32 50 67 32 06.

Gerelateerde onderwerpen: