Hoe lang duurt een scheiding in België?

Overzicht termijnen

Op deze pagina vindt u een praktisch overzicht van de termijnen, wachttermijnen, beroepstermijnen en spoedmogelijkheden bij een echtscheiding in België. Voor de volledige inhoudelijke uitwerking van een EOT verwijzen we ook naar echtscheiding met onderlinge toestemming en onze EOT-tool. Voor procedures zonder akkoord leest u verder op echtscheiding zonder akkoord.

Hoe lang duurt een EOT?

Een echtscheiding met onderlinge toestemming duurt doorgaans 2 tot 4 maanden. Dat is meestal de snelste en meest voorspelbare route, omdat u vooraf samen afspraken maakt over onder meer woning, financiën, eventuele alimentatie en kinderen. Daarna wordt het verzoekschrift ingediend bij de familierechtbank, volgt een behandeling op zitting of schriftelijk, en daarna het bekrachtigingsvonnis.

Hoe lang duurt een scheiding met onderlinge toestemming?

Dat is hetzelfde als een EOT: reken in de praktijk op 2 tot 4 maanden. In eenvoudige dossiers zonder discussie en met volledige stukken kan het soms sneller gaan, maar voor publicatie op deze pagina houden we de veilige indicatieve bandbreedte van 2 tot 4 maanden aan.

Hoe lang duurt scheiden bij notaris?

Een veelgestelde zoekvraag is: “hoe lang duurt scheiding bij notaris?” Strikt genomen spreekt de notaris de echtscheiding niet uit. De echtscheiding zelf verloopt via de familierechtbank. Een notaris kan wel betrokken zijn bij verdeling van onroerend goed, vereffening-verdeling of bepaalde vermogensafspraken. Daardoor kan een dossier met notariële tussenkomst langer duren, vooral als er een woning of andere onroerende goederen zijn. Voor de scheiding zelf blijft de rechtbankprocedure beslissend.

Hoe lang duurt een EOO?

Een echtscheiding zonder akkoord duurt meestal 6 tot 24 maanden. Dat komt omdat er vaak discussie is over de grond van de scheiding, de kinderen, de gezinswoning, onderhoudsbijdragen of de praktische uitvoering. Er kunnen voorlopige maatregelen nodig zijn, meerdere conclusierondes volgen en soms ook een beroepstraject.

Hoe lang duurt scheiden in het algemeen?

Als algemene vuistregel:

• EOT: ongeveer 2 tot 4 maanden
• EOO: ongeveer 6 tot 24 maanden
• Met spoedmaatregelen: eerste tussenkomst soms al binnen 1 tot 4 weken
• Met hoger beroep: extra vertraging boven op de gewone procedure

Wat versnelt of vertraagt uw procedure?

Een scheiding gaat meestal sneller als:

• u het eens bent over de hoofdlijnen;
• alle documenten volledig zijn;
• er geen discussie is over kinderen of woning;
• de rechtbank het dossier schriftelijk kan behandelen;
• er geen beroep wordt ingesteld.

Een scheiding duurt meestal langer als:

• er discussie is over verblijf van de kinderen;
• er onroerend goed moet worden verdeeld;
• één van beide partijen stukken laattijdig indient;
• er voorlopige maatregelen of een deskundigenonderzoek nodig zijn;
• er hoger beroep of verzet volgt.

Voor dossiers met kinderen of onroerend goed is onze EOT-prijs ook anders opgebouwd:

• basispakket €599 excl. BTW per koppel
• kinderen-module: €100 excl. BTW
• onroerend-goed-module: €100 excl. BTW
• bij beide: 2 modules
• bemiddeling apart indien nodig

Wettelijke wachttermijnen (art. 229 BW)

De wettelijke grondslagen voor echtscheiding en de gekoppelde wachtlogica zijn verbonden aan art. 229 §1, §2 en §3 BW. In de praktijk is vooral het onderscheid tussen onderlinge toestemming en onherstelbare ontwrichting belangrijk.

Bij een echtscheiding wegens onherstelbare ontwrichting kunnen wachttijden en bewijsregels een rol spelen. Klassiek wordt daarbij verwezen naar:

• art. 229 §2 BW: gezamenlijk verzoek met feitelijke scheiding van 6 maanden
• art. 229 §3 BW: eenzijdig verzoek met feitelijke scheiding van 1 jaar

Daarnaast bestaat in de procedure nog de logica van een tweede verschijning volgens art. 1255 §1 en §2 Ger.W., wanneer niet aan de vereiste termijn van feitelijke scheiding is voldaan of wanneer de wettelijke procedure dat vergt.

Welke wachttermijn geldt voor u?

Belangrijk: deze regels worden in de praktijk juridisch-technisch toegepast en hangen af van de gekozen procedure en het dossier. Voor de volledige uitwerking van de procedure zonder akkoord verwijzen we naar echtscheiding zonder akkoord.

EOT termijnen in detail

Een EOT is doorgaans de snelste weg, maar ook daar zijn er verschillende stappen.

1. 1

   Voorbereiding van de regeling

   Eerst worden alle afspraken uitgewerkt in een regelingsovereenkomst (woning en vermogen, schulden, partneralimentatie, kinderen, verblijf en kosten). Heeft u kinderen, dan is de kinderen-module van €100 excl. BTW relevant. Heeft u onroerend goed, dan geldt de onroerend-goed-module van €100 excl. BTW. Het basispakket blijft €599 + 21% BTW per koppel. Bemiddeling zit niet in dit bedrag.
2. 2

   Indiening bij de familierechtbank

   Na ondertekening wordt het verzoekschrift neergelegd. Vanaf de neerlegging duurt het vaak ongeveer 2 tot 4 weken voor de zaak op zitting komt of schriftelijk behandeld wordt, afhankelijk van de rechtbank en de rolbelasting.
3. 3

   Bekrachtiging

   Na behandeling volgt het bekrachtigingsvonnis, vaak binnen ongeveer 4 tot 6 weken na de zitting of na de administratieve afhandeling van het dossier.
4. 4

   Inschrijving in de burgerlijke stand

   Na betekening of administratieve verwerking volgt de inschrijving in de registers van de burgerlijke stand. Reken hiervoor vaak nog op ongeveer 1 tot 2 weken.

De totale doorlooptijd van een EOT is indicatief 2 tot 4 maanden. Meer detail leest u op echtscheiding met onderlinge toestemming, onze EOT-tool, de EOT-expertisepagina en de EOT-overeenkomst.

EOO termijnen: 5-fasen tijdlijn

Een echtscheiding zonder akkoord duurt langer omdat de procedure meer stappen kent en de rechter vaak ook tussentijds moet beslissen over tijdelijke maatregelen. De volgende tijdlijn is indicatief en sluit aan bij onze verdieping op echtscheiding zonder akkoord.

1. 1

   Fase 1 — Maand 1: opstart van de procedure

   De procedure start via dagvaarding of verzoekschrift, in de context van echtscheiding wegens onherstelbare ontwrichting, met verwijzing naar art. 229 §3 BW. In deze fase wordt de zaak formeel aanhangig gemaakt en worden de eerste standpunten ingenomen.
2. 2

   Fase 2 — Maand 2 tot 3: voorlopige maatregelen

   Vaak ontstaat snel nood aan tijdelijke beslissingen over wie in de gezinswoning blijft, een voorlopige verblijfsregeling voor de kinderen, een voorlopige onderhoudsbijdrage en gebruik van rekeningen of goederen. Deze fase kan doorslaggevend zijn voor de verdere rust in het dossier.
3. 3

   Fase 3 — Maand 4 tot 6: verzoeningspoging of procedurele sturing

   De familierechtbank kan een verzoenende rol opnemen of partijen stimuleren om alsnog afspraken te maken. In sommige dossiers ontstaat hier een overstap naar een onderhandelde regeling of zelfs naar een EOT-traject.
4. 4

   Fase 4 — Maand 8 tot 12: conclusies en debatten

   De advocaten wisselen schriftelijke standpunten uit. Dat heet de conclusie-uitwisseling. Soms volgt nog een pleitzitting. In complexe dossiers met kinderen, woning, vennootschappen of betwiste inkomsten kan deze fase aanzienlijk uitlopen.
5. 5

   Fase 5 — Maand 12 tot 18: eindvonnis

   Na sluiting van de debatten spreekt de rechtbank een eindvonnis uit. In een relatief rechtlijnig dossier kan dat binnen deze bandbreedte gebeuren. In moeilijkere procedures, of als deskundigen of bijkomende stukken nodig zijn, loopt de totale duurtijd soms op tot 24 maanden of meer.

Samengevat

• EOO gemiddeld: 6 tot 24 maanden
• sneller bij beperkte discussie;
• trager bij kinderen, woning, alimentatieconflict, bewijsproblemen of hoger beroep.

Voor de volledige inhoudelijke routekaart verwijzen we naar echtscheiding zonder akkoord en de procedure-expertisepagina.

Beroepstermijnen na vonnis

Na een vonnis van de familierechtbank kunnen nog rechtsmiddelen openstaan.

• Hoger beroep: doorgaans 1 maand na betekening van het vonnis
• Verzet bij verstek: doorgaans 1 maand na betekening
• Cassatieberoep: doorgaans 3 maanden na betekening, al komt cassatie in familiezaken veel minder voor

Wie zich afvraagt “kan ik in beroep gaan tegen een vonnis van de familierechtbank?”: ja, dat kan in principe, maar alleen binnen de wettelijke termijn en via de correcte procedure. Let ook op het verschil tussen een gewoon vonnis en een vonnis dat uitvoerbaar bij voorraad is. In dat laatste geval kan de beslissing al uitgevoerd worden, ook al loopt er nog een beroep.

Verjaring alimentatievorderingen

Ook na de scheiding spelen termijnen een rol. Voor periodieke alimentatievorderingen geldt in principe een verjaring van 5 jaar op basis van art. 2277 BW. Dat geldt in de regel ook voor achterstallen en vaak ook voor de indexering van periodieke bedragen.

Voor praktische hulp bij achterstallige betalingen en indexering verwijzen we naar:

• indexering van alimentatie
• niet-betaling van alimentatie

Voor de definitieve vermogensafwikkeling of vereffening-verdeling kan een veel langere termijn spelen, vaak verbonden aan het gemeen recht, waarbij soms naar 30 jaar wordt verwezen. Dat vraagt altijd dossier-specifieke beoordeling.

Versnelde procedure bij urgentie

Soms kunt u niet wachten op de gewone doorlooptijd. Denk aan geweld, financiële blokkering, kindconflict of een acuut conflict over de woning. Dan bestaan er versnelde pistes.

Spoedprocedure echtscheiding: wat betekent dat?

Er bestaat niet zomaar één magische “spoedscheiding” die de hele echtscheiding onmiddellijk afrondt. Wat wél bestaat, is een spoedprocedure voor dringende voorlopige maatregelen. Daarbij wordt vaak verwezen naar kort geding op basis van art. 584 e.v. Ger.W. en, binnen het familierecht, naar de specifieke regeling van art. 1253ter Ger.W..

Welke dringende maatregelen zijn mogelijk?

Bij urgentie kan de familierechter voorlopig beslissen over:

• wie de gezinswoning moet verlaten;
• een tijdelijke verblijfsregeling voor de kinderen;
• een contactverbod of beschermingsmaatregel in ernstige situaties;
• dringende onderhoudsbijdragen;
• tijdelijk beheer van financiële middelen.

Hoe snel gaat dat?

De doorlooptijd voor dringende voorlopige maatregelen is vaak 1 tot 4 weken. Bij absolute urgentie kan soms zelfs met een eenzijdig verzoekschrift gewerkt worden, bijvoorbeeld bij ernstig geweld, risico op kindontvoering of zwaar financieel misbruik. Dan kan een rechter in uitzonderlijke gevallen zeer snel beslissen, soms binnen 24 tot 48 uur.

Een spoedmaatregel vervangt de definitieve scheiding niet, maar creëert wel snel tijdelijke rust. Meer uitleg vindt u op echtscheiding zonder akkoord, verblijfsregeling voor uw kind en, als overleg nog haalbaar is, bemiddeling bij scheiding.

Wat vertraagt uw procedure?

De belangrijkste vertragers zijn:

• onvolledige stukken;
• discussie over kinderen;
• discussie over verkoop of overname van de woning;
• betwiste inkomsten of zelfstandigenboekhouding;
• laattijdige conclusies;
• deskundigenonderzoek;
• weigering om akkoorden uit te voeren;
• hoger beroep.

Bij dossiers met kinderen en/of onroerend goed neemt niet alleen de inhoudelijke complexiteit toe, maar zijn ook onze EOT-modules van toepassing:

• €599 excl. BTW per koppel basis
• €100 excl. BTW kinderen-module
• €100 excl. BTW onroerend-goed-module
• bemiddeling apart indien nodig, doorgaans indicatief €1.000 tot €2.500 totaal (±€100–150/uur, geen vast pakket)

Wie verwacht dat afspraken moeilijk worden, kan soms net tijd winnen via bemiddeling vóór of tijdens de procedure.

Veelgestelde vragen

Lees verder