Scheidingsprocedure in België 2026: stappen en kosten

Twee wegen: EOT versus EOO

In België verloopt een scheiding via twee juridische trajecten.

1. Echtscheiding door onderlinge toestemming (EOT)

Bij een EOT maakt u samen alle afspraken vooraf. Denk aan:

• de verblijfregeling voor de kinderen
• alimentatie
• de gezinswoning
• de verdeling van goederen en schulden
• eventuele fiscale en praktische afspraken

Die afspraken worden vastgelegd in een overeenkomst. Daarna wordt het dossier ingediend bij de familierechtbank. De procedure verloopt vandaag grotendeels schriftelijk. De wettelijke basis ligt in art. 1287-1290 Ger.W.. Voor de inhoud van de overeenkomst is vooral de EOT-overeenkomst relevant.

2. Echtscheiding op grond van onherstelbare ontwrichting (EOO)

Bij een EOO is er geen volledig akkoord. De rechter spreekt de echtscheiding uit omdat het huwelijk duurzaam ontwricht is. Daarbij spelen onder meer art. 229 §1, §2 en §3 BW een rol. Procedureel wordt vaak verwezen naar art. 1255 §1 en §2 Ger.W. voor de inleiding en behandeling van het dossier.

Een EOO kan nodig zijn wanneer er onenigheid bestaat over:

• de kinderen
• partneralimentatie
• de woning
• eigendommen of schulden
• praktische uitvoering van eerdere afspraken

Meer detail vindt u op scheiden zonder akkoord en in de EOO-hub op de EOO-procedure.

EOT versus EOO: vergelijkingstabel

Twijfelt u nog? Dan is de hoofdvraag niet “welke procedure is juridisch mogelijk?”, maar “is er al voldoende akkoord om van EOO naar EOT te evolueren?” Net daar kan bemiddeling het verschil maken.

Familierechtbank: bevoegdheid en organisatie

De familierechtbank behandelt in België dossiers over echtscheiding, ouderlijk gezag, verblijf van kinderen, alimentatie en aanverwante familiale geschillen. De bevoegdheid van de familierechtbank wordt doorgaans gekoppeld aan art. 572bis Ger.W. De moderne familierechtbank werd ingevoerd via de Wet van 30 juli 2013. De oudere term “familiekamer” gebruikt u vandaag beter niet meer.

Belangrijke kenmerken:

• Eén-rechter-principe: hetzelfde dossier wordt zoveel mogelijk door dezelfde rechter opgevolgd
• Brede bevoegdheid: niet alleen de echtscheiding zelf, maar ook dringende en accessoire familiale kwesties
• Hoger beroep: verloopt via het hof van beroep

Welke familierechtbank bevoegd is, hangt meestal af van:

• de laatste gemeenschappelijke woonplaats, of
• de woonplaats van de verweerder

Er zouden in België 27 familierechtbanken zijn, één per gerechtelijk arrondissement. Voor burgers is vooral praktisch van belang: in welk arrondissement moet uw dossier worden ingediend, waar ligt de griffie, en hoe bereikt u de rechtbank?

Familierechtbank in uw arrondissement: 6 hoofdsteden

Zoekt u expliciet naar de familierechtbank per stad, dan vindt u hieronder een beknopt overzicht. Dit is een algemene gids; voor lokale details, openingsuren of neerlegging controleert u best steeds de officiële justitiesite of de griffie.

Familierechtbank Antwerpen

Voor Antwerpen gaat het om het Vlinderpaleis, Bolivarplaats 20, 2000 Antwerpen. Dit is een van de meest gezochte rechtbanken binnen deze cluster. Woont u in het arrondissement Antwerpen of is dat volgens de bevoegdheidsregels uw bevoegde rechtbank, dan wordt uw echtscheidingsdossier hier doorgaans behandeld.

Meer lokale info leest u op de familierechtbank in Antwerpen.

Familierechtbank Gent

Voor familierechtbank Gent is vooral relevant dat dossiers uit het gerechtelijk arrondissement Gent hier worden behandeld. Denk aan echtscheiding, voorlopige maatregelen, kindregelingen en alimentatiegeschillen. Controleer altijd of uw concrete woonplaats effectief onder dit arrondissement valt.

Familierechtbank Brugge

De familierechtbank Brugge is relevant voor dossiers uit het arrondissement Brugge. Voor cliënten van Echtscheidingshulp is dit bovendien een logische regio, gezien onze verankering in West-Vlaanderen. Ook hier behandelt de rechtbank zowel EOT-dossiers als conflictprocedures, plus nevenvorderingen over kinderen, woning en onderhoudsbijdragen.

Griffie familierechtbank Brugge

Zoekt u specifiek op “griffie familierechtbank Brugge”, dan bent u meestal op zoek naar:

• neerlegging van stukken
• rolrechten of praktische betaling
• afschrift van een vonnis
• procedurele informatie over zittingen of conclusietermijnen

De griffie geeft praktische uitleg, maar geen inhoudelijk juridisch advies. Voor strategie of de juiste procedure helpt een advocaat of gespecialiseerd begeleider u beter verder.

Familierechtbank Leuven

Voor Leuven geldt hetzelfde basisprincipe: de familierechtbank is bevoegd voor familiale geschillen binnen haar arrondissement. Vooral bij EOO is het belangrijk vooraf correct te bepalen welke rechtbank territoriaal bevoegd is.

Familierechtbank Hasselt

Ook in Hasselt behandelt de familierechtbank echtscheidingen, voorlopige maatregelen, verblijf van kinderen en alimentatie. Bij twijfel over de bevoegde rechtbank is een eerste juridische screening nuttig om tijdverlies te vermijden.

Familierechtbank Brussel

Brussel is vaak complexer door taal, meertaligheid en grotere dossierdruk. Dat kan een impact hebben op de praktische afhandeling en termijnen. Ook hier blijft de kernvraag: waar ligt de territoriale bevoegdheid en welke procedure is inhoudelijk het meest geschikt?

Verloop EOT-procedure stap voor stap

Een EOT-procedure is de meest efficiënte route als u samen tot afspraken kunt komen.

1. 1

   Stap 1: inventaris van de afspraken

   U bespreekt samen: kinderen en verblijfsregeling, alimentatie, woning, en goederen, schulden en financiën.
2. 2

   Stap 2: opmaak van de EOT-overeenkomst

   De afspraken worden juridisch uitgewerkt in een regelingsakte of overeenkomst. De inhoudelijke basis ligt in art. 1287-1290 Ger.W.. Meer uitleg over de verplichte clausules vindt u op de EOT-overeenkomst.
3. 3

   Stap 3: neerlegging bij de familierechtbank

   Na ondertekening wordt het dossier neergelegd bij de bevoegde familierechtbank. Sinds de hervormingen, onder meer sinds de Wet van 27 april 2007, verloopt het traject vaak grotendeels schriftelijk.
4. 4

   Stap 4: controle door de rechtbank

   De rechtbank kijkt na of het dossier volledig is en of de afspraken, zeker voor minderjarige kinderen, aanvaardbaar zijn.
5. 5

   Stap 5: uitspraak en overschrijving

   Na de uitspraak volgt de administratieve afhandeling. In de praktijk moet u voor een EOT doorgaans rekenen op 2 tot 4 maanden in plaats van de soms genoemde oudere vorken van enkele weken.

Voor het volledige traject en de 5 stappen in detail: echtscheiding met onderlinge toestemming en de EOT-procedure.

Verloop EOO-procedure: 5-fasen tijdlijn

Bij een EOO is het traject zwaarder en onvoorspelbaarder. De wettelijke grondslag ligt in art. 229 §1, §2 en §3 BW. Procedureel spelen ook art. 1255 §1 en §2 Ger.W. mee.

1. 1

   Fase 1 — maand 1: dagvaarding of verzoekschrift

   Eén partij start de procedure op. De tegenpartij krijgt officieel kennis van de vordering.
2. 2

   Fase 2 — maand 2-3: voorlopige maatregelen

   De familierechtbank kan tijdelijke afspraken opleggen over verblijf van de kinderen, gebruik van de woning, en provisies en onderhoudsbijdragen.
3. 3

   Fase 3 — maand 4-6: poging tot regeling of verzoening

   Soms ontstaat in deze fase ruimte voor onderhandeling of doorverwijzing naar bemiddeling.
4. 4

   Fase 4 — maand 8-12: conclusies en debat

   Beide partijen wisselen standpunten en stukken uit. Bij betwisting over vermogen, inkomsten of kinderen kan dit aanzienlijk uitlopen.
5. 5

   Fase 5 — maand 12-18: vonnis

   De rechter spreekt zich uit. In complexere dossiers kan de totale doorlooptijd nog verder oplopen, waardoor 6 tot 24 maanden een realistische vork blijft.

Meer diepgang en pakketinformatie vindt u op scheiden zonder akkoord.

Voorlopige maatregelen tijdens procedure

Als een scheiding niet meteen kan worden afgerond, zijn voorlopige maatregelen vaak cruciaal. De familierechtbank kan tijdelijke beslissingen nemen over:

• wie in de gezinswoning blijft
• waar de kinderen verblijven
• hoe de kosten voor de kinderen verdeeld worden
• of er partneralimentatie of provisies verschuldigd zijn
• praktische communicatie en overdrachtsmomenten

Voor veel koppels is dit de meest emotionele fase van de procedure. Net daarom loont het om hier snel en goed onderbouwd te werken. Voor kinderafspraken kunt u ook gebruikmaken van onze tool op onze kindregeling-tool of meer lezen op de kindregeling-pagina. Voor onderhoudsbijdragen ziet u ook onze alimentatiepagina en alimentatie berekenen.

Bemiddeling als pad van EOO naar EOT

Niet elke conflictprocedure hoeft een lang gevecht te blijven. In veel dossiers kan bemiddeling de brug vormen van EOO naar EOT.

Wanneer er al een procedure loopt, kan de rechter partijen aanmoedigen of doorverwijzen naar gerechtelijke bemiddeling, met verwijzing naar art. 1734 Ger.W.. Als u via bemiddeling toch tot een volledig akkoord komt, kan dat bemiddelingsakkoord in de praktijk de basis vormen voor een EOT-overeenkomst, wat de verdere afhandeling vaak versnelt.

Gerechtelijke bemiddeling: art. 1734 Ger.W.

Gerechtelijke bemiddeling is geen “softe omweg”, maar een juridisch ernstig kader waarin een neutrale bemiddelaar helpt om afspraken te bereiken. Dat kan gaan over:

• kinderen
• onderhoudsbijdragen
• woning
• praktische uitvoering
• communicatie tussen ouders

De richtprijs voor een bemiddelaar ligt vaak rond **€100 tot €125 per uur**, met een totaal van ongeveer **indicatief €1.000 tot €2.500 totaal** in een gemiddeld dossier. Meer info leest u op bemiddeling bij scheiding.

Bureau voor Juridische Bijstand (BJB): gratis advocaat bij beperkt inkomen

Zoekt u op “bureau juridische bijstand”, dan bedoelt u meestal het loket waar u een pro-Deoadvocaat kunt aanvragen. Het Bureau voor Juridische Bijstand (BJB) beoordeelt of u recht hebt op volledig of gedeeltelijk kosteloze juridische tweedelijnsbijstand.

Wat is het BJB?

Het BJB organiseert de toewijzing van advocaten voor mensen met een beperkt inkomen. In de volksmond spreekt men vaak over een gratis advocaat of pro Deo, al is dat juridisch genuanceerder: soms is de bijstand volledig kosteloos, soms gedeeltelijk.

Wanneer komt u in aanmerking?

Dat hangt af van uw inkomen, gezinssituatie en soms van bewijsstukken zoals:

• loonfiches
• attest van uitkering
• gezinssamenstelling
• bewijs van huur, schulden of onderhoudslasten

De inkomensgrenzen voor 2026 moeten steeds actueel gecontroleerd worden, omdat deze kunnen wijzigen.

Hoe vraagt u het aan?

Doorgaans verloopt dat via:

1. contact met het bevoegde BJB in uw arrondissement
2. indienen van de nodige bewijsstukken
3. beoordeling van uw recht op juridische bijstand
4. aanstelling van een advocaat indien u in aanmerking komt

Doen alle advocaten pro Deo?

Nee. Niet elke advocaat neemt pro-Deodossiers op. Het BJB wijst dossiers toe binnen het beschikbare netwerk. Wie vooral kosten wil vergelijken tussen EOT, klassieke advocaten en bemiddeling, leest best ook de kosten van een EOT.

Kostenoverzicht in 2026

De kostprijs van een scheiding hangt vooral af van het gekozen traject.

• EOT via Echtscheidingshulp.be: €499 + 21% BTW (= €603,79 incl.)
• EOT klassiek via 2 advocaten: €1.500-€3.000
• EOO met 2 advocaten: €3.000-€10.000+ per persoon
• Complexe EOO met vermogen of internationale elementen: €10.000-€20.000+
• Bemiddeling apart: indicatief €1.000–€2.500 totaal (±€100–150/uur, geen vast pakket)

Het grote verschil zit niet alleen in erelonen, maar ook in tijd, aantal zittingen, conclusies, expertiseverslagen en escalatie. Voor scenario's op maat: de kosten van een EOT.

Termijnen: hoelang duurt een scheiding?

Wie zoekt op “hoe lang duurt een scheidingsprocedure?”, wil meestal snel duidelijkheid.

• EOT: doorgaans 2-4 maanden
• EOO: vaak 6-24 maanden
• Met zwaar conflict of complexe vermogenskwesties: soms langer

De doorlooptijd hangt af van:

• volledigheid van het dossier
• akkoordgraad tussen partijen
• werkdruk van de bevoegde familierechtbank
• nood aan voorlopige maatregelen
• bemiddeling of bijkomende conclusies

Voor een aparte termijnenpagina gaat u naar de termijnen van een scheiding.

Onze aanpak: van intake tot vonnis

Bij Echtscheidingshulp.be begeleiden we koppels en individuen doorheen de juiste procedure, met focus op duidelijkheid, haalbaarheid en kostencontrole.

Onze aanpak:

1. 1

   1. Intake

   Analyse van uw situatie.
2. 2

   2. Keuze van traject

   EOT, EOO of eerst bemiddeling.
3. 3

   3. Documenten en strategie

   Praktisch en juridisch overzicht.
4. 4

   4. Opmaak dossier

   Overeenkomst, verzoekschrift of doorverwijzing.
5. 5

   5. Opvolging

   Tot neerlegging, uitspraak of doorverwijzing naar specialistische hulp.

We combineren digitale eenvoud met juridische structuur, zodat u niet blijft hangen in losse info of tegenstrijdige adviezen.

Ervaringen van cliënten

Caroline — “Alles werd helder uitgelegd. We wisten eindelijk wat het verschil was tussen EOT en procedure via de rechtbank.”

Yves — “Wat ons vooral hielp, was het kostenoverzicht. Daardoor konden we rationeel kiezen.”

Nathalie — “De begeleiding rond de kinderen gaf rust. Zonder die structuur waren we blijven discussiëren.”

Tom en Sarah — “Wij startten in conflict, maar via overleg zijn we toch naar een akkoord geëvolueerd.”

Veelgestelde vragen

Lees verder