--- title: "Kosten echtscheiding België: Complete overzicht 2026" description: "Ereloon van de advocaat, gerechtskosten, notariskosten bij de verdeling van de woning en de posten die het vaakst vergeten worden, per type procedure." lang: nl-BE json-ld: | [ { "@context": "https://schema.org", "@type": "Organization", "@id": "https://www.lawbase.be/#organization", "name": "Advocatenkantoor LawBase", "legalName": "LawBase BV", "alternateName": "LawBase Advocaten", "description": "Advocatenkantoor gespecialiseerd in familierecht, echtscheidingen en ondernemingsrecht in België. Innovatief kantoor met focus op transparante prijzen en online juridische dienstverlening.", "url": "https://www.lawbase.be", "logo": "https://www.echtscheidingshulp.be/lawbase-logo.webp", "image": "https://www.echtscheidingshulp.be/echtscheidingshulp-logo-large.png", "foundingDate": "2018", "founders": [ { "@type": "Person", "name": "Peter-Jan De Meulenaere", "jobTitle": "Advocaat-vennoot & Medeoprichter", "url": "https://www.echtscheidingshulp.be/missie", "sameAs": [ "https://www.linkedin.com/in/peterjandemeulenaere/" ] }, { "@type": "Person", "name": "Chanel Ribas Colomar", "jobTitle": "Advocaat & Medeoprichter", "url": "https://www.echtscheidingshulp.be/missie", "sameAs": [ "https://www.linkedin.com/in/chanel-ribas-colomar-61201813a/" ] } ], "numberOfEmployees": { "@type": "QuantitativeValue", "minValue": 2, "maxValue": 10 }, "address": { "@type": "PostalAddress", "streetAddress": "Oosterlingenplein 4A", "addressLocality": "Brugge", "postalCode": "8000", "addressRegion": "West-Vlaanderen", "addressCountry": "BE" }, "geo": { "@type": "GeoCoordinates", "latitude": "51.213143", "longitude": "3.226393" }, "telephone": "+32 50 67 32 06", "email": "advocaten@lawbase.be", "vatID": "BE0791253744", "areaServed": [ { "@type": "State", "name": "Vlaanderen" }, { "@type": "City", "name": "Brussel" } ], "knowsAbout": [ "Familierecht", "Echtscheiding", "Ondernemingsrecht", "Handelsrecht", "Contractenrecht", "Arbeidsrecht" ], "memberOf": { "@type": "Organization", "name": "Orde van Vlaamse Balies", "url": "https://www.advocaat.be" }, "hasCredential": { "@type": "EducationalOccupationalCredential", "credentialCategory": "Advocaat", "recognizedBy": { "@type": "Organization", "name": "Balie West-Vlaanderen" } }, "sameAs": [ "https://www.linkedin.com/company/lawbase", "https://www.echtscheidingshulp.be" ], "subOrganization": { "@type": "LegalService", "@id": "https://www.echtscheidingshulp.be/#organization", "name": "Echtscheidingshulp.be", "url": "https://www.echtscheidingshulp.be" } }, { "@context": "https://schema.org", "@type": "LegalService", "@id": "https://www.echtscheidingshulp.be/#organization", "name": "Echtscheidingshulp.be", "alternateName": "Advocatenkantoor LawBase - Echtscheidingshulp", "legalName": "LawBase BV", "description": "Specialist in familierecht en echtscheidingen in Vlaanderen en Brussel. Online tools en advocaatbegeleiding voor EOT, kindregelingen en alimentatie.", "url": "https://www.echtscheidingshulp.be", "logo": "https://www.echtscheidingshulp.be/echtscheidingshulp-logo-large.png", "image": "https://www.echtscheidingshulp.be/echtscheidingshulp-logo-large.png", "telephone": "+32 50 67 32 06", "email": "advocaten@echtscheidingshulp.be", "vatID": "BE0791253744", "priceRange": "€599 - €2500", "address": { "@type": "PostalAddress", "streetAddress": "Oosterlingenplein 4A", "addressLocality": "Brugge", "postalCode": "8000", "addressRegion": "West-Vlaanderen", "addressCountry": "BE" }, "parentOrganization": { "@type": "Organization", "@id": "https://www.lawbase.be/#organization", "name": "Advocatenkantoor LawBase", "url": "https://www.lawbase.be" }, "knowsAbout": [ "Echtscheiding door Onderlinge Toestemming (EOT)", "Echtscheiding door Onherstelbare Ontwrichting (EOO)", "Familierecht België", "Kindregelingen en Verblijfsrecht", "Alimentatieberekening", "Ouderlijk Gezag", "Boedelscheiding", "Huwelijksvermogensrecht", "Co-ouderschap", "Echtscheidingsovereenkomst" ], "memberOf": { "@type": "Organization", "name": "Orde van Vlaamse Balies", "url": "https://www.advocaat.be" }, "areaServed": [ { "@type": "State", "name": "Vlaanderen" }, { "@type": "City", "name": "Brussel" } ], "location": [ { "@type": "Place", "name": "Kantoor Brugge (Hoofdkantoor)", "address": { "@type": "PostalAddress", "streetAddress": "Oosterlingenplein 4A", "postalCode": "8000", "addressLocality": "Brugge", "addressRegion": "West-Vlaanderen", "addressCountry": "BE" } }, { "@type": "Place", "name": "Kantoor Gent", "address": { "@type": "PostalAddress", "streetAddress": "Hundelgemsesteenweg 417", "postalCode": "9050", "addressLocality": "Gent", "addressRegion": "Oost-Vlaanderen", "addressCountry": "BE" } }, { "@type": "Place", "name": "Kantoor Antwerpen", "address": { "@type": "PostalAddress", "streetAddress": "Amedeus Stockmanslei 81", "postalCode": "2640", "addressLocality": "Mortsel", "addressRegion": "Antwerpen", "addressCountry": "BE" } }, { "@type": "Place", "name": "Kantoor Sint-Niklaas", "address": { "@type": "PostalAddress", "streetAddress": "Nieuwkerkenstraat 77", "postalCode": "9100", "addressLocality": "Sint-Niklaas", "addressRegion": "Oost-Vlaanderen", "addressCountry": "BE" } }, { "@type": "Place", "name": "Kantoor Tongeren", "address": { "@type": "PostalAddress", "streetAddress": "Astridlaan 17", "postalCode": "3700", "addressLocality": "Tongeren-Borgloon", "addressRegion": "Limburg", "addressCountry": "BE" } }, { "@type": "Place", "name": "Kantoor Leuven", "address": { "@type": "PostalAddress", "streetAddress": "Redingenstraat 29", "postalCode": "3000", "addressLocality": "Leuven", "addressRegion": "Vlaams-Brabant", "addressCountry": "BE" } } ], "openingHoursSpecification": { "@type": "OpeningHoursSpecification", "dayOfWeek": [ "Monday", "Tuesday", "Wednesday", "Thursday", "Friday" ], "opens": "09:00", "closes": "18:00" }, "potentialAction": [ { "@type": "ReserveAction", "name": "Plan een gesprek in", "target": { "@type": "EntryPoint", "urlTemplate": "https://www.echtscheidingshulp.be/plan-gesprek" } }, { "@type": "Action", "name": "Start gratis adviestest", "target": { "@type": "EntryPoint", "urlTemplate": "https://www.echtscheidingshulp.be/start-echtscheiding" } } ], "sameAs": [ "https://www.lawbase.be", "https://www.facebook.com/echtscheidingshulp", "https://www.linkedin.com/company/lawbase", "https://share.google/Gh3AqTHOXGh8YMgoi", "https://g.page/r/CUWRXTi_n6tJEBM", "https://www.trustpilot.com/review/echtscheidingshulp.be" ], "serviceType": [ "Echtscheiding", "EOT", "Kindregeling", "Alimentatie", "Familierecht", "Onherstelbare Ontwrichting" ], "hasOfferCatalog": { "@type": "OfferCatalog", "name": "Familierecht diensten", "itemListElement": [ { "@type": "Offer", "itemOffered": { "@type": "Service", "name": "EOT Online Tool", "description": "Zelf uw echtscheidingsovereenkomst opstellen met 60-80% besparing" }, "price": "599", "priceCurrency": "EUR" }, { "@type": "Offer", "itemOffered": { "@type": "Service", "name": "Volledige EOT Begeleiding", "description": "Advocaatbegeleiding bij echtscheiding met onderlinge toestemming" }, "price": "999", "priceCurrency": "EUR" }, { "@type": "Offer", "itemOffered": { "@type": "Service", "name": "EOO Procedure", "description": "Bijstand bij conflictueuze echtscheiding wegens onherstelbare ontwrichting" }, "price": "750", "priceCurrency": "EUR" }, { "@type": "Offer", "itemOffered": { "@type": "Service", "name": "Kindregeling", "description": "Professionele kindregeling voor niet-gehuwde ouders" }, "price": "499", "priceCurrency": "EUR" } ] } }, { "@context": "https://schema.org", "@type": "WebSite", "@id": "https://www.echtscheidingshulp.be/#website", "name": "Echtscheidingshulp.be", "alternateName": "Echtscheidingshulp België", "url": "https://www.echtscheidingshulp.be", "description": "Online platform voor echtscheidingen en kindregelingen in Vlaanderen en Brussel. Gratis tools en advocaatbegeleiding.", "inLanguage": "nl-BE", "publisher": { "@id": "https://www.echtscheidingshulp.be/#organization" }, "potentialAction": { "@type": "SearchAction", "target": { "@type": "EntryPoint", "urlTemplate": "https://www.echtscheidingshulp.be/blog?search={search_term_string}" }, "query-input": "required name=search_term_string" } }, { "@context": "https://schema.org", "@type": "BlogPosting", "@id": "https://www.echtscheidingshulp.be/blog/kosten-echtscheiding-belgie-complete-overzicht-2025#article", "headline": "Kosten echtscheiding België: Complete overzicht 2026", "description": "Wat u betaalt hangt af van de gekozen weg: onderlinge toestemming of onherstelbare ontwrichting. Wij zetten per procedure de erelonen, gerechtskosten en notariskosten naast elkaar en tonen welke keuzes de rekening laten oplopen.", "image": { "@type": "ImageObject", "url": "https://ajynsqbndvcnqwhsvixo.supabase.co/storage/v1/object/public/media-articles/blog/blog-kosten-echtscheiding-belgie-complete-overzicht-2025-1766480448141.png", "width": 1200, "height": 630 }, "datePublished": "2025-12-23T09:00:48.594+00:00", "dateModified": "2026-09-09T19:01:05.810219+00:00", "author": { "@type": "Person", "@id": "https://www.echtscheidingshulp.be/#chanel", "name": "Mr. Chanel Ribas Colomar", "jobTitle": "Advocaat & Medeoprichtster", "url": "https://www.echtscheidingshulp.be/missie", "image": "https://www.echtscheidingshulp.be/assets/team/team-member-2.webp", "sameAs": [ "https://www.linkedin.com/in/chanel-ribas-colomar-61201813a/" ], "worksFor": { "@type": "LegalService", "@id": "https://www.echtscheidingshulp.be/#organization", "name": "Echtscheidingshulp.be" }, "memberOf": { "@type": "Organization", "name": "Orde van Vlaamse Balies", "url": "https://www.advocaat.be" } }, "publisher": { "@type": "Organization", "@id": "https://www.echtscheidingshulp.be/#organization", "name": "Echtscheidingshulp.be", "url": "https://www.echtscheidingshulp.be", "logo": { "@type": "ImageObject", "url": "https://www.echtscheidingshulp.be/echtscheidingshulp-logo-large.png", "width": 600, "height": 60 } }, "mainEntityOfPage": { "@type": "WebPage", "@id": "https://www.echtscheidingshulp.be/blog/kosten-echtscheiding-belgie-complete-overzicht-2025" }, "isPartOf": { "@type": "WebSite", "@id": "https://www.echtscheidingshulp.be/#website", "name": "Echtscheidingshulp.be", "url": "https://www.echtscheidingshulp.be" }, "inLanguage": "nl-BE", "copyrightYear": 2025, "copyrightHolder": { "@type": "Organization", "name": "Echtscheidingshulp.be" }, "articleSection": "Juridisch", "about": { "@type": "Thing", "name": "Juridisch" }, "keywords": "kosten echtscheiding, prijzen scheiding, advocaatkosten", "timeRequired": "PT14M", "wordCount": 2806, "genre": "Juridisch advies", "isFamilyFriendly": true }, { "@context": "https://schema.org", "@type": "BreadcrumbList", "itemListElement": [ { "@type": "ListItem", "position": 1, "name": "Home", "item": "https://www.echtscheidingshulp.be/" }, { "@type": "ListItem", "position": 2, "name": "Blog", "item": "https://www.echtscheidingshulp.be/blog" }, { "@type": "ListItem", "position": 3, "name": "Juridisch", "item": "https://www.echtscheidingshulp.be/blog?category=juridisch" }, { "@type": "ListItem", "position": 4, "name": "Kosten echtscheiding België: Complete overzicht 2026", "item": "https://www.echtscheidingshulp.be/blog/kosten-echtscheiding-belgie-complete-overzicht-2025" } ] }, { "@context": "https://schema.org", "@type": "FAQPage", "mainEntity": [ { "@type": "Question", "name": "Welke twee hoofdtypes echtscheidingen bestaan er in België en hoe beïnvloeden ze de kosten?", "acceptedAnswer": { "@type": "Answer", "text": "In België onderscheiden we de echtscheiding door onderlinge toestemming (EOT) en de echtscheiding op grond van onherstelbare ontwrichting (EOO). De EOT is doorgaans sneller en goedkoper, omdat partners hierbij gezamenlijk tot afspraken komen. De EOO, daarentegen, kan langer duren en hogere kosten met zich meebrengen door bijvoorbeeld een gerechtelijke procedure en meer tussenkomst van advocaten." } }, { "@type": "Question", "name": "Welke factoren hebben de grootste invloed op de uiteindelijke kosten van een echtscheiding in België?", "acceptedAnswer": { "@type": "Answer", "text": "De belangrijkste factoren zijn het type echtscheiding, de mate van onderlinge overeenstemming tussen de partners, de complexiteit van de financiële situatie (bijv. vastgoed, ondernemingen) en de noodzaak tot juridische bijstand. Hoe meer er geprocedeerd moet worden, hoe hoger de kosten oplopen, voornamelijk door advocaatkosten." } }, { "@type": "Question", "name": "Zijn er significante verschillen in echtscheidingskosten afhankelijk van de regio in België, zoals Antwerpen, Gent of Leuven?", "acceptedAnswer": { "@type": "Answer", "text": "Hoewel de basisprincipes van het familierecht nationaal gelden, kunnen de specifieke aanpak van familierechtbanken en de tarieven van advocaten per regio enigszins variëren. Echter, de grootste prijsverschillen worden bepaald door de aard van de scheiding en de juridische expertise die nodig is, niet zozeer door geografische locatie." } }, { "@type": "Question", "name": "Wat zijn de belangrijkste kostenposten buiten advocaatkosten waar ik rekening mee moet houden bij een echtscheiding in België?", "acceptedAnswer": { "@type": "Answer", "text": "Naast advocaatkosten moet u rekening houden met gerechtskosten (zoals rolrecht, neerleggingskosten), kosten voor een notaris (bijvoorbeeld voor de verdeling van vastgoed), kosten voor bemiddeling en eventuele expertisekosten (bijv. voor de waardebepaling van activa). Deze bijkomende uitgaven kunnen de totale kosten aanzienlijk verhogen." } }, { "@type": "Question", "name": "Hoe kan ik de kosten van mijn echtscheiding in België zoveel mogelijk beperken?", "acceptedAnswer": { "@type": "Answer", "text": "De kosten kunnen beperkt worden door de echtscheiding door onderlinge toestemming (EOT) te verkiezen, wat een hoge mate van onderlinge overeenstemming vereist. Ook het inzetten van bemiddeling kan helpen om tot consensus te komen buiten de rechtbank, wat dure procedures kan voorkomen. Een goede voorbereiding en transparante communicatie met uw partner zijn cruciaal om procedures te stroomlijnen." } } ] } ] --- Cookie Instellingen Wij gebruiken cookies om uw ervaring op onze website te verbeteren en om onze diensten te optimaliseren. U kunt uw voorkeuren hieronder aanpassen. Noodzakelijke Cookies Deze cookies zijn essentieel voor het functioneren van de website en kunnen niet worden uitgeschakeld. Meer informatie en cookie-instellingen aanpassen Alle cookies accepterenAlleen noodzakelijke cookies U kunt uw cookie-instellingen op elk moment aanpassen via de footer van onze website. [ Echtscheidingshulp.be ](/) - [EOT Tool](/eot) - [Ouderschapsovereenkomst](/kindregeling) - [Alimentatie](/alimentatie) - [Indexatiecalculator](/alimentatie/indexatiecalculator) - [Webshop](/webshop) Info [Klantenzone](/auth) [Plan Gesprek](/plan-gesprek)[Start Vragenlijst](/start-echtscheiding) [Terug naar blog](/blog) 1. [Home](/) 2. [Blog](/blog) 3. [Juridisch](/blog/categorie/juridisch) 4. Kosten echtscheiding België: Complete overzicht 2026 Juridisch # Kosten echtscheiding België: Complete overzicht 2026 Mr. Chanel Ribas Colomar · 23 december 2025 · 14 min · 1177 ![Mr. Chanel Ribas Colomar](/assets/team-member-2-Bv162tBE.webp) ### Mr. Chanel Ribas Colomar [](https://www.linkedin.com/in/chanel-ribas-colomar-61201813a/) Advocaat & Medeoprichtster Advocaat en medeoprichtster van Echtscheidingshulp.be. Verbonden aan de Balie van Brugge. Expert in ouderlijk gezag, kindregelingen en familierecht. [Meer over ons team](/missie) 4.9/5 · 405 cliëntbeoordelingen 4.000+ dossiers behandeld [050 67 32 06](tel:+3250673206)[Neem Contact Op](/contact) ![Kosten echtscheiding België: Complete overzicht 2026 - Illustratie over kosten echtscheiding in België](https://ajynsqbndvcnqwhsvixo.supabase.co/storage/v1/object/public/media-articles/blog/blog-kosten-echtscheiding-belgie-complete-overzicht-2025-1766480448141.png) ### In het kort 14 min leestijd Wat u betaalt hangt af van de gekozen weg: onderlinge toestemming of onherstelbare ontwrichting. Wij zetten per procedure de erelonen, gerechtskosten en notariskosten naast elkaar en tonen welke keuzes de rekening laten oplopen. ## Kosten echtscheiding België: Complete overzicht 2026 De beslissing om te scheiden is zelden een gemakkelijke. Het is vaak een emotioneel uitputtende periode, vol onzekerheid. Naast the emotionele achtbaan, duiken er onmiddellijk ook financiële vragen op. Een van de meest prangende vragen is ongetwijfeld: "Wat zijn de **kosten echtscheiding** in België, en waar moet ik rekening mee houden in 2026?" Een scheidingstraject in België kan complex zijn en de **prijzen scheiding** variëren sterk, afhankelijk van diverse factoren. Van de type scheiding die u kiest — een [echtscheiding met onderlinge toestemming](/expertises/eot) of een procedure op tegenspraak — tot de complexiteit van uw financiële situatie en de mate van onderlinge overeenstemming, alles speelt een rol in de uiteindelijke rekening. Dit artikel biedt u een gedetailleerd en actueel overzicht van de mogelijke **kosten echtscheiding** in België voor 2026, inclusief de belangrijkste posten zoals **advocaatkosten**, gerechtskosten en bijkomende uitgaven. Ons doel is om u een helder beeld te geven, zodat u weloverwogen beslissingen kunt nemen en verrassingen zoveel mogelijk kunt voorkomen. Of u nu woont in de bruisende stad **Antwerpen**, het historische **Gent**, het pittoreske **Brugge**, het academische **Leuven**, dan wel een van de andere prachtige Belgische steden, de basisprincipes van een echtscheiding gelden in het hele land. Echter, de specifieke aanpak van familierechtbanken en de tarieven van advocaten kunnen per regio enigszins verschillen. We duiken dieper in alle aspecten die de **kosten echtscheiding België** bepalen, zodat u goed voorbereid bent op deze ingrijpende levensverandering. * * * ## De verschillende soorten echtscheidingen in België en hun impact op de kosten In België onderscheiden we voornamelijk twee soorten echtscheidingen: de _echtscheiding door onderlinge toestemming_ (EOT) en de _echtscheiding op grond van onherstelbare ontwrichting_ (EOO). De keuze voor één van deze procedures heeft een significante impact op de duur van de procedure en de daarmee gepaard gaande **kosten echtscheiding**. ### Echtscheiding door onderlinge toestemming (EOT) De EOT is de meest eenvoudige, snelste en doorgaans goedkoopste manier om te scheiden. Dit type scheiding is alleen mogelijk wanneer beide partners volledig akkoord zijn over alle aspecten van de scheiding. Dit omvat onder andere: - De definitieve regeling van de verblijfplaats van de kinderen. - De bijdrage in het onderhoud en de opvoeding van de kinderen (incl. studiekosten). - De verdeling van de gezinsgoederen en de schulden. - De eventuele onderhoudsbijdrage tussen ex-partners (alimentatie). - De regeling van de woning en eventueel ander onroerend goed. Wanneer u en uw partner een akkoord bereiken over al deze punten, wordt een zogenaamde 'overeenkomst regelende de echtscheiding' opgesteld, vaak met de hulp van één of twee **advocaten** of een bemiddelaar. Deze overeenkomst wordt vervolgens voorgelegd aan de familierechtbank. Bij de familierechtbank in **Hasselt**, bijvoorbeeld, wordt de nadruk gelegd op een vlotte afhandeling als alle documenten correct en volledig zijn ingevuld. Deze procedure is vaak minder confrontatiegericht en dat vertaalt zich doorgaans in lagere **advocaatkosten** en algemene **prijzen scheiding**. ### Echtscheiding op grond van onherstelbare ontwrichting (EOO) Indien er geen overeenstemming kan worden bereikt over de scheidingsvoorwaarden, of indien één partner de scheiding niet wenst, is de EOO de enige optie. Deze procedure is doorgaans complexer, langer en daardoor duurder dan een EOT. De onherstelbare ontwrichting kan op twee manieren worden aangetoond: 1. **Door een feitelijke scheiding van minstens één jaar**: Als de partners minstens één jaar gescheiden leven (en dit kunnen bewijzen), kan de scheiding worden uitgesproken. 2. **Door een feitelijke scheiding van minstens zes maanden**: Als de partners minstens zes maanden gescheiden leven en één partner de scheiding aanvraagt, kan de scheiding worden uitgesproken. De andere partner kan dit dan niet zomaar tegenhouden. 3. **Door alle middelen van recht**: Ook zonder feitelijke scheiding kan een advocaat bij de rechtbank aantonen dat het huwelijk onherstelbaar is ontwricht, bijvoorbeeld door bedrog, mishandeling of extreme conflicten. Dit vereist vaak meer bewijsvoering en bijgevolg hogere **advocaatkosten**. De EOO procedure omvat vaak meerdere zittingen bij de familierechtbank en vereist een actievere rol van beide **advocaten**. Regio's met grotere rechtbanken, zoals de rechtbank in **Brussel**, zien in verhouding meer complexe EOO-dossiers, wat de doorlooptijd en de geassocieerde **kosten echtscheiding** kan opdrijven. * * * ## De belangrijkste kostenposten bij een echtscheiding in België De **kosten echtscheiding België** bestaan uit verschillende elementen die we hieronder gedetailleerd zullen bespreken. ### 1\. Advocaatkosten De **advocaatkosten** vormen vaak de grootste post op de rekening. **Advocaten** kunnen hun ereloon op verschillende manieren aanrekenen: - **Uurtarief**: Dit is de meest voorkomende methode. Het uurtarief van een echtscheidingsadvocaat kan variëren tussen de €100 en €250 (excl. btw), afhankelijk van de ervaring van de advocaat, de reputatie van het kantoor en de regio (bijvoorbeeld in een stad als **Gent** liggen de tarieven mogelijk hoger dan op het platteland). Een complexe EOO-procedure met veel onderhandelingen en gerechtelijke stappen kan snel oplopen tot tientallen uren werk. - **Forfaitair bedrag**: Sommige **advocaten** bieden een vaste prijs voor een EOT-procedure, vooral wanneer de situatie relatief eenvoudig is. Dit kan meer duidelijkheid scheppen over de totale **prijzen scheiding**. Een forfait kan variëren van €1.000 tot €3.000 (excl. btw en kosten), afhankelijk van de complexiteit en of de advocaat één of beide partijen vertegenwoordigt. - **Succesfee (resultaatsgebonden vergoeding)**: Hoewel minder gangbaar bij echtscheidingen, kan in uitzonderlijke gevallen een deel van de vergoeding afhankelijk zijn van het behaalde resultaat. Hier zijn strikte regels aan verbonden. Naast het ereloon komen er ook kantoorkosten (secretariaat, telefoon, kopieën, verplaatsingen) en gerechtskosten bij. Deze worden doorgaans apart gefactureerd. Een advocaat in **Leuven** of **Antwerpen** zal u altijd transparant informeren over de gehanteerde tarieven alvorens de samenwerking aan te gaan. **Bijvoorbeeld**: Een EOT-dossier, waarvoor de **advocaat** 10 uur werk verricht aan een uurtarief van €150/uur, komt op €1.500 ereloon. Daarbij komen kantoorkosten (bv. €300) en gerechtskosten (zie hieronder). ### 2\. Gerechtskosten Dit zijn de kosten die rechtstreeks verband houden met de gerechtelijke procedure en moeten worden betaald aan de staat. - **Griffierechten**: Dit is een vast bedrag dat moet worden betaald om een dossier aanhangig te maken bij de familierechtbank. In 2025 bedroeg dit bedrag ongeveer €200; informeer bij de griffie naar het tarief dat vandaag geldt. Bij de familierechtbank in **Brugge** en andere steden wordt dit bedrag doorgaans door de partij die het dossier indient betaald, of door de partijen gedeeld bij een EOT. - **Kosten van de deurwaarder**: Indien documenten officieel moeten worden betekend (bijvoorbeeld de dagvaarding bij een EOO), zijn de kosten van een deurwaarder nodig. Dit kan variëren van €150 tot €400, afhankelijk van het aantal betekeningen en de complexiteit. - **Kosten van expertise**: In complexe dossiers, bijvoorbeeld bij de waardebepaling van vastgoed, aandelen of een bedrijf, kan de familierechtbank een deskundige aanstellen (bv. een notaris, een accountant of een architect). De kosten hiervan kunnen aanzienlijk oplopen, van enkele honderden tot duizenden euro's, en worden meestal door beide partijen gedragen. Veel gezinnen in **Mechelen** en omgeving krijgen hiermee te maken bij de verdeling van een gemeenschappelijke woning. - **Taksen op akten**: Sommige akten, zoals een notariële akte van verdeling, zijn onderworpen aan registratierechten of verdelingsrechten. Deze kosten zijn variabel en kunnen significant zijn, vaak een percentage van de waarde van het verdeelde goed. ### 3\. Notariskosten Hoewel niet altijd verplicht, is een notaris vaak betrokken bij een echtscheiding, voornamelijk in de volgende gevallen: - **Verdeling van onroerend goed**: Wanneer er een gemeenschappelijke woning is, moet de verdeling of toewijzing daarvan aan een van de partners vastgelegd worden in een notariële akte. De notaris stelt deze akte op en regelt de overschrijving in de registers. De **prijzen scheiding**, inclusief notariskosten, kunnen hier hoog oplopen door de registratierechten: het verdelingsrecht bedraagt in Vlaanderen 2,5%, verlaagd tot 1% tussen ex-echtgenoten na echtscheiding, en in Brussel en Wallonië 1%. Houdt de onverdeeldheid volledig op, dan wordt dat percentage berekend op de volledige waarde van het onroerend goed en niet enkel op het overgedragen deel. Daarbovenop komen het ereloon en de administratieve kosten van de notaris. Tarieven en voorwaarden wijzigen regelmatig en verschillen per gewest; de definitieve berekening gebeurt bij de notaris of fiscalist. - **Vereffening-verdeling van het huwelijksvermogen**: Zeker bij een EOO kan de rechtbank een notaris aanstellen om de vereffening-verdeling van het volledige huwelijksvermogensstelsel te regelen. Dit kan een complex en tijdrovend proces zijn, wat aanzienlijke notariskosten met zich meebrengt. Notariskosten zijn wettelijk vastgelegd en zijn een percentage van de waarde van de goederen die verdeeld worden, plus een vast ereloon voor de specifieke akte. Een advocaat in **Turnhout** kan u hierover specifieke informatie geven, afgestemd op uw situatie. ### 4\. Bemiddelingskosten Indien u kiest voor bemiddeling, wat bij een EOT vaak kostenbesparend werkt, moet u rekening houden met de kosten van de bemiddelaar. Een erkend bemiddelaar werkt doorgaans met een uurtarief dat vergelijkbaar kan zijn met dat van een advocaat (tussen de €80 en €150 per uur, excl. btw). Het voordeel is dat deze kosten meestal worden gedeeld door beide partners en dat er minder uren nodig zijn dan bij een procedure met twee **advocaten**. Overleg met een bemiddelaar is ook mogelijk in een stad als **Tongeren**, waar diverse erkende bemiddelaars actief zijn. ### 5\. Overige kosten Verwaarloos ook deze bijkomende kosten niet: - **Fiscaal advies**: In geval van complexe vermogens of bedrijven kan fiscaal advies nodig zijn. - **Waardebepalingen**: Kosten voor een schatter van vastgoed, een accountant voor een bedrijfswaardering, etc. - **Verhuis- en inrichtingskosten**: De kosten van een verhuizing en de inrichting van een nieuwe woning zijn geen directe echtscheidingskosten, maar vormen wel een belangrijk financieel aspect na de scheiding. - **Kosten verzekeringen**: Pas uw verzekeringen aan na de scheiding; dit kan gevolgen hebben voor uw premies. * * * ### Persoonlijk advies nodig? Onze experts staan klaar om u te helpen met uw situatie. Neem vrijblijvend contact op. [Neem contact op](/contact)[050 67 32 06](tel:+3250673206) ## Factoren die de totale kosten beïnvloeden De totale **kosten echtscheiding België** in 2026 kunnen sterk fluctueren. Verschillende factoren spelen hierbij een cruciale rol: ### 1\. De mate van overeenstemming tussen de partners Dit is de belangrijkste factor. Hoe meer de partners het eens zijn over de hoofdlijnen van de scheiding (kinderen, vermogen, alimentatie), hoe sneller en minder conflictueus de procedure zal verlopen, met als gevolg lagere **kosten echtscheiding**. Een EOT kan in enkele maanden worden afgehandeld, terwijl een gecontesteerde EOO jaren kan aanslepen. De **advocaatkosten** stijgen exponentieel met de duur en de complexiteit van de procedure. ### 2\. De complexiteit van het vermogen Hebben de partners veel onroerend goed, complexe beleggingen, een eigen zaak of schulden? Dan zal de vereffening-verdeling ingewikkelder zijn en mogelijk de tussenkomst van een notaris en/of deskundigen vereisen, wat de **prijzen scheiding** doet stijgen. De familierechtbank in **Ieper** stelt, net als andere rechtbanken, vaak een notaris aan bij complexe vermogensverdelingen. ### 3\. De aanwezigheid van kinderen Regelingen voor kinderen (verblijf, onderhoud) kunnen zeer gevoelig liggen en tot discussies leiden. Hoe meer meningsverschillen er zijn over de kinderen, hoe langer de onderhandelingen en procedures kunnen duren, wat de **kosten echtscheiding** omhoog drijft. ### 4\. De keuze van de advocaat Zoals eerder vermeld, hanteren **advocaten** verschillende tarieven en werkmethoden. Het is belangrijk om voorafgaand aan een samenwerking duidelijke afspraken te maken over de kostenstructuur. Een **advocaat** in **Dendermonde** of een andere regiostad met specifieke expertise in familierecht kan een hogere prijs vragen, maar kan ook efficiënter werken. ### 5\. De duur van de procedure Hoe langer de procedure duurt, hoe meer uren uw **advocaat** zal presteren en hoe hoger de totale **kosten echtscheiding** zullen zijn. Vooral bij een EOO kan dit oplopen door het aantal zittingen en de voorbereiding daarvan. ### 6\. Juridische bijstand (pro deo) In België is er de mogelijkheid tot **pro deo juridische bijstand**, of tweedelijns juridische bijstand, voor personen met lage inkomens. De staat betaalt dan (een deel van) de **advocaatkosten**. Informeer bij een OCMW of een Bureau voor Juridische Bijstand (BJB) of u hiervoor in aanmerking komt. Dit kan een aanzienlijk deel van de **prijzen scheiding** drukken. * * * ## Hoe kunt u de kosten van uw echtscheiding in België beperken in 2026? Hoewel scheiden nooit gratis is, zijn er manieren om de **kosten echtscheiding** te beheersen. 1. **Kies voor echscheiding door onderlinge toestemming (EOT)**: Indien mogelijk, is dit de meest kostenefficiënte optie. Probeer zoveel mogelijk tot een akkoord te komen met uw partner, desnoods met behulp van een bemiddelaar. 2. **Onderhandel en communiceer**: Goede communicatie en de bereidheid om te onderhandelen besparen enorm veel tijd en geld. Elk conflict dat buiten de rechtbank wordt opgelost, vermindert de **advocaatkosten**. 3. **Schakel een bemiddelaar in**: Een erkend bemiddelaar kan helpen om tot een consensus te komen over alle aspecten van de scheiding, zonder dat er een rechtszaak nodig is. De kosten van een bemiddelaar zijn vaak lager dan die van twee aparte **advocaten**. 4. **Maak duidelijke afspraken met uw advocaat**: Vraag een gedetailleerde offerte en bespreek het uurtarief of de forfaitaire vergoeding. Wees proactief in het aanleveren van documenten en informatie, zodat uw **advocaat** efficiënt kan werken. Een advocaat in **Oudenaarde** of **Veurne** moet u steeds voor aanvang van de procedure informeren over de te verwachten kosten. 5. **Vermijd emotionele strijd**: Hoewel begrijpelijk, emotionele conflicten in de rechtbank kosten handenvol geld en leveren zelden de gewenste resultaten op. Focus op de praktische aspecten. 6. **Oriënteer u goed**: Praat met verschillende **advocaten** en bemiddelaars om een gevoel te krijgen voor hun aanpak en prijzen. Velen bieden een gratis eerste kennismakingsgesprek aan. * * * ## Veelgestelde vragen over de kosten van een echtscheiding in België ### V: Wat is de gemiddelde kostprijs van een echtscheiding in België? **A**: Er is geen 'gemiddelde' echtscheiding. Een EOT kan variëren van €1.500 tot €5.000 (per partij, inclusief notaris bij onroerend goed), afhankelijk van de complexiteit van de vermogensverdeling. Een EOO kan oplopen van €5.000 tot €20.000 (per partij), of zelfs meer bij zeer gecontesteerde zaken. De **prijzen scheiding** zijn zeer situatieafhankelijk. ### V: Wie betaalt de kosten van de echtscheiding? **A**: Bij een EOT worden de **kosten echtscheiding** doorgaans gelijk verdeeld tussen de partners. Bij een EOO bepaalt de rechter wie welke kosten draagt, maar vaak betaalt elke partij zijn eigen **advocaatkosten**. Gerechtskosten worden vaak gedeeld. ### V: Kan ik juridische bijstand krijgen als ik de kosten niet kan betalen? **A**: Ja, onder bepaalde voorwaarden kunt u in aanmerking komen voor pro deo juridische bijstand (tweedelijns rechtsbijstand). Informeer bij het Bureau voor Juridische Bijstand (BJB) of het OCMW in uw gemeente (bijvoorbeeld in **Kortrijk**) naar de voorwaarden en procedures. ### V: Zijn de kosten van een scheiding fiscaal aftrekbaar? **A**: Over het algemeen zijn de kosten van een echtscheidingsprocedure, inclusief **advocaatkosten**, niet fiscaal aftrekbaar. Onderhoudsgelden (alimentatie) daarentegen zijn onder bepaalde voorwaarden wel gedeeltelijk aftrekbaar voor de betalende partij en belastbaar bij de ontvangende partij. Het aftrekpercentage wordt stapsgewijs afgebouwd: 70 % voor betalingen vanaf 1 januari 2025, **60 % voor betalingen vanaf 1 januari 2026** en 50 % vanaf 1 januari 2027 (art. 104, 1° en 2° WIB 92). ### V: Hoe lang duurt een echtscheidingsprocedure in België? **A**: Een EOT kan al na enkele maanden (bv. 3-6 maanden na de indiening bij de familierechtbank) afgerond zijn. Een EOO, daarentegen, kan variëren van 6 maanden tot meerdere jaren, afhankelijk van de complexiteit en de mate van conflict. Procedures bij de rechtbank van **Brussel** kunnen soms langer duren vanwege de hogere werklast. ### V: Moet ik verplicht een advocaat nemen voor mijn echtscheiding? **A**: Bij een EOT is een **advocaat** niet verplicht, maar wel sterk aanbevolen om ervoor te zorgen dat de overeenkomst juridisch waterdicht is en alle belangen goed geregeld zijn. Bij een EOO is de bijstand van een **advocaat** cruciaal, aangezien het een complexe gerechtelijke procedure betreft. * * * ## Lees ook - [tien manieren om kosten te besparen bij uw echtscheiding](/blog/kosten-besparen-bij-echtscheiding-10-tips) - [wat een echtscheiding in België gemiddeld kost](/blog/hoeveel-kost-een-echtscheiding-in-belgi-in-2025) - [de rol en de kosten van de notaris bij een echtscheiding](/blog/notaris-bij-echtscheiding-kosten-en-taken) ## Conclusie en Call-to-Action De **kosten echtscheiding België** in 2026 zijn meer dan alleen een prijskaartje; ze zijn een weerspiegeling van de complexiteit, de emotionele belasting en de juridische stappen die bij een scheiding komen kijken. Een gedegen voorbereiding en helderheid over de financiële implicaties zijn essentieel om deze moeilijke periode zo gestroomlijnd mogelijk te doorlopen. Van de **advocaatkosten** tot de gerechtskosten en de notariskosten, elke post verdient uw aandacht. Onthoud dat de keuze voor een EOT of EOO, de mate van onderlinge overeenstemming, de complexiteit van uw vermogen en de aanwezigheid van kinderen allemaal bepalende factoren zijn voor de uiteindelijke **prijzen scheiding**. Door proactief te communiceren, te overwegen om een bemiddelaar in te schakelen en duidelijke afspraken te maken met uw **advocaat**, kunt u de kosten in goede banen leiden. Bent u geconfronteerd met een scheiding en twijfelt u over de volgende stappen? Wij begrijpen dat deze periode overweldigend kan zijn. Aarzel niet om professioneel advies in te winnen. Onze experts in familierecht kunnen u helpen met een heldere inschatting van uw situatie en de te verwachten **kosten echtscheiding**. Voor een eerste, vrijblijvend adviesgesprek kunt u contact met ons opnemen. We begeleiden u graag doorheen dit proces, of u nu een oplossing zoekt in **Antwerpen**, **Gent**, **Brugge**, **Leuven**, **Hasselt**, of een van de andere rechtbanksteden in België. Laat u correct informeren en sta sterk in deze uitdagende fase van uw leven. ## Veelgestelde vragen over kosten echtscheiding belgië: complete overzicht 2026 ### Welke twee hoofdtypes echtscheidingen bestaan er in België en hoe beïnvloeden ze de kosten? In België onderscheiden we de echtscheiding door onderlinge toestemming (EOT) en de echtscheiding op grond van onherstelbare ontwrichting (EOO). De EOT is doorgaans sneller en goedkoper, omdat partners hierbij gezamenlijk tot afspraken komen. De EOO, daarentegen, kan langer duren en hogere kosten met zich meebrengen door bijvoorbeeld een gerechtelijke procedure en meer tussenkomst van advocaten. ### Welke factoren hebben de grootste invloed op de uiteindelijke kosten van een echtscheiding in België? De belangrijkste factoren zijn het type echtscheiding, de mate van onderlinge overeenstemming tussen de partners, de complexiteit van de financiële situatie (bijv. vastgoed, ondernemingen) en de noodzaak tot juridische bijstand. Hoe meer er geprocedeerd moet worden, hoe hoger de kosten oplopen, voornamelijk door advocaatkosten. ### Zijn er significante verschillen in echtscheidingskosten afhankelijk van de regio in België, zoals Antwerpen, Gent of Leuven? Hoewel de basisprincipes van het familierecht nationaal gelden, kunnen de specifieke aanpak van familierechtbanken en de tarieven van advocaten per regio enigszins variëren. Echter, de grootste prijsverschillen worden bepaald door de aard van de scheiding en de juridische expertise die nodig is, niet zozeer door geografische locatie. ### Wat zijn de belangrijkste kostenposten buiten advocaatkosten waar ik rekening mee moet houden bij een echtscheiding in België? Naast advocaatkosten moet u rekening houden met gerechtskosten (zoals rolrecht, neerleggingskosten), kosten voor een notaris (bijvoorbeeld voor de verdeling van vastgoed), kosten voor bemiddeling en eventuele expertisekosten (bijv. voor de waardebepaling van activa). Deze bijkomende uitgaven kunnen de totale kosten aanzienlijk verhogen. ### Hoe kan ik de kosten van mijn echtscheiding in België zoveel mogelijk beperken? De kosten kunnen beperkt worden door de echtscheiding door onderlinge toestemming (EOT) te verkiezen, wat een hoge mate van onderlinge overeenstemming vereist. Ook het inzetten van bemiddeling kan helpen om tot consensus te komen buiten de rechtbank, wat dure procedures kan voorkomen. Een goede voorbereiding en transparante communicatie met uw partner zijn cruciaal om procedures te stroomlijnen. 4.9/5 · 405 cliëntbeoordelingen 4.000+ dossiers behandeld [050 67 32 06](tel:+3250673206)[Neem Contact Op](/contact) ### Gerelateerde onderwerpen: kosten echtscheiding prijzen scheiding advocaatkosten ## Lees ook deze artikelen [ ![Afbeelding bij artikel: Erfenis en echtscheiding: Wat zijn de regels?](https://ajynsqbndvcnqwhsvixo.supabase.co/storage/v1/object/public/media-articles/blog/blog-erfenis-en-echtscheiding-wat-zijn-de-regels-1764752435048.png) Juridisch ### Erfenis en echtscheiding: Wat zijn de regels? Een erfenis blijft in het wettelijk stelsel in principe eigen vermogen, maar er zijn uitzonderingen. U leest hoe de drie vermogens werken, wat investering in de gezinswoning betekent en welke rol een testament of huwelijkscontract speelt. 3 december 2025 13 min 603 ](/blog/erfenis-en-echtscheiding-wat-zijn-de-regels)[ ![Afbeelding bij artikel: Scheiding en expatriates: Internationale complicaties](https://ajynsqbndvcnqwhsvixo.supabase.co/storage/v1/object/public/media-articles/blog/blog-scheiding-en-expatriates-internationale-complicaties-1777021246306.png) Juridisch ### Scheiding en expatriates: Internationale complicaties Woont u in het buitenland of is uw partner van een andere nationaliteit, dan komen bevoegdheid en toepasselijk recht eerst. U leest welke rechter u kunt aanspreken, welk recht op de verdeling en de kinderen speelt en hoe erkenning verloopt. 24 april 2026 16 min 688 ](/blog/scheiding-en-expatriates-internationale-complicaties)[ ![Afbeelding bij artikel: Verblijfsregeling en zieke kinderen: Hoe regelen?](https://ajynsqbndvcnqwhsvixo.supabase.co/storage/v1/object/public/media-articles/blog/blog-omgangsregeling-en-zieke-kinderen-hoe-regelen-1786170636819.png) Kindregeling ### Verblijfsregeling en zieke kinderen: Hoe regelen? Een ziek kind gooit de verblijfsregeling overhoop. U leest hoe u afspreekt wie de zorg opneemt, wie meegaat naar de dokter, wat er gebeurt met de gemiste dagen en hoe u discussie over 'hoe ziek is ziek' voorkomt. 8 augustus 2026 13 min 574 ](/blog/omgangsregeling-en-zieke-kinderen-hoe-regelen)[ ![Afbeelding bij artikel: Bankrekeningen bij scheiding: Verdeling en afsluiten](https://ajynsqbndvcnqwhsvixo.supabase.co/storage/v1/object/public/media-articles/blog/blog-bankrekeningen-bij-scheiding-verdeling-en-afsluiten-1766134849351.png) Echtscheiding ### Bankrekeningen bij scheiding: Verdeling en afsluiten Breng eerst alle rekeningen, volmachten en beleggingen in kaart en bewaar de uittreksels. Daarna leest u hoe uw huwelijksstelsel het saldo verdeelt, wanneer blokkeren zinvol is en in welke volgorde u eigen rekeningen opent en gezamenlijke sluit. 19 december 2025 16 min 790 ](/blog/bankrekeningen-bij-scheiding-verdeling-en-afsluiten)[ ![Afbeelding bij artikel: Duurzaam scheiden: Milieubewuste keuzes maken](https://ajynsqbndvcnqwhsvixo.supabase.co/storage/v1/object/public/media-articles/blog/blog-duurzaam-scheiden-milieubewuste-keuzes-maken-1775898042595.png) Echtscheiding ### Duurzaam scheiden: Milieubewuste keuzes maken Een scheiding kost geld en grondstoffen. U leest hoe u de inboedel verdeelt volgens hergebruik, hoe bemiddeling kosten en conflict beperkt, waar u bij de verhuizing en het energieverbruik op let, en welke afspraken u voor de lange termijn vastlegt. 11 april 2026 14 min 533 ](/blog/duurzaam-scheiden-milieubewuste-keuzes-maken) ### Inhoudsopgave 0% De verschillende soorten echtscheidingen in België en hun impact op de kosten Echtscheiding door onderlinge toestemming (EOT) Echtscheiding op grond van onherstelbare ontwrichting (EOO) De belangrijkste kostenposten bij een echtscheiding in België 1\. Advocaatkosten 2\. Gerechtskosten 3\. Notariskosten 4\. Bemiddelingskosten 5\. Overige kosten Factoren die de totale kosten beïnvloeden 1\. De mate van overeenstemming tussen de partners 2\. De complexiteit van het vermogen 3\. De aanwezigheid van kinderen 4\. De keuze van de advocaat 5\. De duur van de procedure 6\. Juridische bijstand (pro deo) Hoe kunt u de kosten van uw echtscheiding in België beperken in 2026? Veelgestelde vragen over de kosten van een echtscheiding in België V: Wat is de gemiddelde kostprijs van een echtscheiding in België? V: Wie betaalt de kosten van de echtscheiding? V: Kan ik juridische bijstand krijgen als ik de kosten niet kan betalen? V: Zijn de kosten van een scheiding fiscaal aftrekbaar? V: Hoe lang duurt een echtscheidingsprocedure in België? V: Moet ik verplicht een advocaat nemen voor mijn echtscheiding? Lees ook Conclusie en Call-to-Action ### Persoonlijk advies nodig? Onze advocaten helpen u graag verder met uw situatie. [Start Echtscheiding](/start-echtscheiding)[WhatsApp](https://wa.me/3250673206)[050 67 32 06](tel:+3250673206) [ Echtscheidingshulp.be ](/) Specialist in familierecht en echtscheidingen. Voor minnelijke oplossingen die werken. Hoofdkantoor: Oosterlingenplein 4A, 8000 Brugge Fysieke consultaties: Brugge • Gent • Antwerpen • Sint-Niklaas • Tongeren • Leuven Werkgebied: Heel Vlaanderen & Nederlandstalig Brussel ### Diensten - [Webshop](/webshop) - [Ouderschapsovereenkomst](/kindregeling) - [Mijn Echtscheiding](/eot) - [Procedure bij conflict](/zonder-akkoord) - [Alimentatie berekenen](/alimentatie) - [Alimentatie indexeren](/alimentatie/indexatiecalculator) - [Alle gratis rekentools](/rekentools) - [Tools Handleiding](/tools-handleiding) ### Informatie - [Alle Steden](/alle-steden) - [Expertises](/expertises) - [Blog](/blog) - [Media](/media) - [Prijzen](/webshop) - [Missie](/missie) - [Infogids Echtscheiding (PDF)](/gids) ### Contact - [WhatsApp: +32 50 67 32 06 ](https://wa.me/3250673206?text=Hallo%2C%20ik%20heb%20een%20vraag%20over%20echtscheidingshulp.) - [advocaten@echtscheidingshulp.be ](mailto:advocaten@echtscheidingshulp.be) - [+32 50 67 32 06 ](tel:+3250673206) Telefoon: wij bellen u terug | Videocall: €50 excl. BTW | Fysiek: €75 excl. BTW [![LawBase Advocaten - juridisch netwerk](/lawbase-logo.webp)Advocaat in heel Vlaanderen? **LawBase.be** ](https://www.lawbase.be)[Advocaat in Brugge & West-Vlaanderen? **AdvocaatBrugge.com** ](https://www.advocaatbrugge.com)[Verkeersboete? **Beboet.be** ](https://www.beboet.be) [Google](https://g.page/r/CUWRXTi_n6tJEBM/review)[Trustpilot](https://www.trustpilot.com/evaluate/echtscheidingshulp.be) © 2026 LawBase BV. Alle rechten voorbehouden. [Algemene Voorwaarden](/algemene-voorwaarden)[Privacy Policy](/privacy-policy)[AI-assistent verbinden](/connect)Cookie Instellingen